Η τέχνη των μετάλλων είναι πανάρχαια. Έργα κατασκευασμένα με χαλκό συναντάμε σε όλα τα αρχαιολογικά μουσεία της χώρας μας, κυρίως οικιακά σκεύη για την καθημερινή χρήση.
Μεγάλη όμως εξάπλωση της χαλκουργίας είχαμε στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Η Ήπειρος, η Θεσσαλία, η Μακεδονία, αλλά και ορισμένες άλλες πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη, η Αθήνα, η Σμύρνη και άλλες ήταν ονομαστές για τους τεχνίτες τους.
Ονομαστό ήταν και το Άγιο Όρος, καθώς και μερικά νησιά, όπως η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, η Λέσβος και η Κρήτη.
Από την βυζαντινή εποχή υπήρξαν συντεχνίες – εσνάφια, που τα εργαστήρια τους ήταν συγκεντρωμένα.
Στη Θεσσαλονίκη από την ρωμαϊκή ακόμα εποχή υπήρξε η «χαλκιώτικη στοά», κοντά στη σημερινή Παναγία των Χαλκέων, και ήταν μια συνέχεια από τα βυζαντινά χρόνια. Παρ’ όλο που οι τεχνίτες ήταν καλοί, ήξεραν και αγαπούσαν τη δουλειά τους, σε καμιά περιοχή δεν δημιουργήθηκε μια ιδιαίτερη τοπική τέχνη που να ξεχωρίζει από την τέχνη των άλλων περιοχών. Τα ίδια πανομοιότυπα αντικείμενα βρίσκονται τόσο στη Μ. Ασία, όσο και σε ολόκληρη τη βαλκανική, και σε όλα είναι φανερή η μουσουλμανική επίδραση. Σήμερα οι τεχνίτες χαλκωματάδες δεν κατασκευάζουν οικιακά σκεύη, περιορίζονται μόνο σε διακοσμητικά αντικείμενα. Αγοράζουν τον χαλκό σε φύλλο.
Τα παλιά χρόνια οι τεχνίτες αγόραζαν τον χαλκό σε μεγάλα κομμάτια, τις χελώνες, που τις ζύγιζαν δώδεκα ή εικοσιτέσσερις οκάδες, τα πυράκτωναν για να μαλακώσουν, ύστερα τα έκοβαν πάνω στο αμόνι με μεγάλα κοπίδια, πρώτα στη μέση και ύστερα ανάλογα με το τι ήθελαν να φτιάξουν για ένα χάλκινο καζάνι – χαλκοτσούκα, χρειάζονταν έξι οκάδες, για ένα γκιούμ – θερμάρι μιάμιση οκά.
Αυτά τα κομμάτια τα πύρωναν στο καμίνι και πάλι τα χτυπούσαν και τα ξαναχτυπούσαν με ειδικές βαριές, πάντα από το κέντρο προς τα άκρα, και σιγά σιγά τα άνοιγαν φύλλο. Τώρα το χαλκό τον αγοράζουν έτοιμα σε φύλλα ή δίσκους και τον δουλεύουν στον τόρνο με διάφορα καλούπια, μόνο οι λεπτομέρειες γίνονται με το χέρι. Από τους παραδοσιακούς χαλκωματάδες του παλιού καιρού, υπάρχουν κάποιοι ηλικιωμένοι στα Γιάννενα, στη Θεσσαλονίκη, στην «Παναγία των Χαλκέων», που κάνουν αυτή τη δύσκολη τέχνη του χαλκού.
Το ερώτημα είναι, υπάρχουν σήμερα άνθρωποι για να αγοράζουν αυτά τα ωραία πράγματα;
Στην πόλη μας είχαμε ένα πολύ παλιό χαλκωματά, που κατασκεύαζε έργα τέχνης. Ήταν ο αείμνηστος Γιάννης Ιασωνίδης. Ποιος δεν τον θυμάται εκεί στην αγορά με τα ροζιασμένα χέρια, τα σφυριά και το κεζάπι, Στη συλλογή μου υπάρχουν δεκάδες χάλκινα σκεύη, που είναι έργα τέχνης από τα χέρια του τελευταίου χαλκουργού.
