Την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου στην Θρακική Εστία Βεροίας πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η ομιλία για τα 120 χρόνια από τον θάνατο του Γεωργίου Βιζυηνού.
Ο εισηγητής Δρ. Αθανάσιος Κούγκουλος στην ομιλία του προσεγγίζει τον γενέθλιο τόπο στη διηγηματογραφία του Γ.Μ. Βιζυηνού όχι αποκλειστικά από την πλευρά του συγγραφέα. Η ιδιαίτερη πατρίδα του Βιζυηνού, η Βιζύη της Ανατολικής Θράκης, μετασχηματίζεται στην πεζογραφία του σε εντοπιότητα του πλαστού αφηγητή ή του ήρωα. Πέρα από τις αναγνωρίσιμες όψεις της Βιζύης, όπως αποτυπώνονται στα τοπωνυμία και στις περιγραφές, επιχειρούμε να ανιχνεύσουμε τις συμβολικές διαστάσεις του χώρου καθώς το τοπίο μεταμορφώνεται δραστικά από την αντανάκλαση του ψυχισμού των προσώπων της διήγησης. Το ηθογραφικό διήγημα, στο οποίο κορυφαία θέση κατέχει ο Βιζυηνός, αναδεικνύει με εντυπωσιακό τρόπο την εντοπιότητα, επειδή ο χώρος της μυθοπλασίας συνήθως ταυτίζεται με τη γενέτειρα του συγγραφέα.
Ο Θράκας λογοτέχνης δημοσιεύει από το Λονδίνο ή αμέσως μετά την οριστική εγκατάστασή του στην Αθήνα μόλις οκτώ διηγήματα. Έξι από αυτά είναι τα λεγόμενα θρακικά διηγήματά του, διότι η Ανατολική Θράκη και ιδίως η περιοχή της Βιζύης συνιστά το κεντρικό σκηνικό της δράσης. Σε κανένα η Βιζύη δεν αναγράφεται με τ’ όνομά της. Στη διήγηση
α) δηλώνονται ενδεικτικά τοπωνύμια της Ανατολικής Θράκης
β) υπολογίζονται κατά προσέγγιση αποστάσεις και
γ) επισημαίνονται έμμεσα οι κατευθύνσεις των μετακινήσεων των ηρώων.
Πιο κατηγορηματική είναι η μνεία τοποθεσιών και οικισμών στα περίχωρα της Βιζύης. Με την πόλη και τις κοντινές εξοχές της συνδέονται διάφορα τοπωνύμια της αφήγησης.
Απαντώνται τέσσερις αναλυτικότερες περιγραφές της Βιζύης στα διηγήματα «Πρωτομαγιά», «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» και «Ο Μοσκώβ-Σελήμ», που προβάλλουν σταθερά το ύψωμα του κάστρου ως κυρίαρχο τοπόσημο της γενέθλιας πόλης. Σε τρεις περιπτώσεις το οπτικό πεδίο (field of vision) της περιγραφής ορίζεται από ένα χαμηλό σημείο. Το είδος και η εθνοτική ή θρησκευτική προέλευση των οικοδομημάτων της ακρόπολης αλλάζουν ανάλογα με το περιεχόμενο, συσχετίζοντας ευθέως την επιλογή των κτισμάτων με τις δομές βάθους του κειμένου. Αντίθετα, το οπτικό πεδίο της τέταρτης περιγραφής έχει εκτεταμένο ορίζοντα, από ψηλά προς χαμηλά. Ο γενέθλιος τόπος δεν μένει αμέτοχος στο δράμα των ηρώων αλλά απορροφά τους κραδασμούς του εσωτερικού τους κόσμου.
Πολύ περισσότερες είναι οι αόρατες όψεις του γενέθλιου τόπου:
α) τοπική Ιστορία,
β) τοπικά έθιμα,
γ) δημοτικά τραγούδια και θρύλοι,
δ) τοπικό γλωσσικό ιδίωμα,
ε) χρήση τουρκικών λέξεων,
στ) εστίαση στη σχέση Ελλήνων και Τούρκων.
Μετά το τέλος της ομιλίας έγινε ολιγόλεπτη αναφορά από την κα Τενεκετζόγλου Ανθούλα για το έθιμο της Βαρβάρας και παράλληλα διανεμήθηκε το Θρακιώτικο έδεσμα στους παρευρισκόμενους.
Παρουσίες και ευχαριστίες
Παρέστησαν ο εκπρόσωπος του Μητροπολίτη κ. Παντελεήμονα Πατέρας Ναθαναήλ, ο βουλευτής Ημαθίας κ. Ουρσουζίδης Γεώργιος, ο Δήμαρχος Βέροιας κ. Βοργιαζίδης Κωνσταντίνος, ο Πατέρας Γρηγόριος Μάζας, η περιφερειακή σύμβουλος κ. Καρατζιούλα Νίκη, ο Αντιδήμαρχος κ. Ασλάνογλου Στέλιος, ο Δημοτικός σύμβουλος κ. Σιακαβάρας Αθανάσιος, ο τέως Αντινομάρχης κ. Σιδηρόπουλος Ορέστης, ο πρόεδρος των συνταξιούχων Ο.Α.Ε.Ε. κ. Θέμελης Δημήτριος η κ. Σουγιουλτζή Ολυμπία και πλήθος μελών και φίλων μας.
Ευχαριστούμε για την αμέριστη συμπαράσταση του τον Δήμαρχο Βέροιας κ. Βοριαζίδη Κώστα, τον κ. Καλεντζίδη Ηλία για την κατασκευή της Βαρβάρας, τον κ. Μποχορίδη Αθανάσιο για την βιντεοσκόπηση και τον κ. Φαναριώτη Θανάση για την μεγάλη του βοήθεια και προσφορά προς επίτευξη της εκδήλωσης.
Ο Πρόεδρος
Στάθης Βακάλης
