Ένα κομμάτι που αφορά τη διαχείριση, από την πλευρά των γυναικών, της υγείας τους και δη της πρόληψης για τον καρκίνο του μαστού, φώτισε η κα Βασιλική Καραδήμου σε εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξή της στο Ράδιο Τύπος Fm 99,7, ανήμερα της ημερίδας (Τετάρτη) που διοργανώθηκε από το ΠΕΔΥ Βέροιας σε συνεργασία με Φορείς Υγείας, το Σύλλογο Καρκινοπαθών και τον Δήμο Βέροιας, το βράδυ της Τετάρτης στη Στέγη. (Η ημερίδα περιλαμβανόταν στο μηνιαίο προγραμματισμό της καμπάνιας, όλο τον Οκτώβριο, για τον καρκίνο του μαστού).
Η ημερίδα είχε σκοπό την ενημέρωση των γυναικών, διαδραστικά και με απλά λόγια ενώ δόθηκε κι ένα ερωτηματολόγιο για να συμπληρωθεί ανώνυμα από τις κυρίες που παραβρέθηκαν ώστε οι αρμόδιοι φορείς να τσεκάρουν τους λόγους για τους οποίους ένα ποσοστό γυναικών δεν κάνουν μαστογραφία κάθε χρόνο, ακόμη κι αν είναι δωρεάν. Πρόσφατο παράδειγμα η μικρή ανταπόκριση γυναικών ευπαθών ομάδων αλλά και γυναικών από τα ορεινά Πιέρια που δεν προσήλθαν στο κάλεσμα των διοργανωτών – φορέων λόγω «αμέλειας ή άλλων υποχρεώσεων» όπως επικαλέστηκαν.
Η κοινωνική διάσταση
Συγκλονιστικές, όπως είπε στο Ράδιο Τύπος Fm 99,7 η κα Καραδήμου, Επιμελήτρια Α΄ Ακτινοδιαγνωστικής, υπεύθυνη του ακτινολογικού εργαστηρίου του ΠΕΔΥ Βέροιας (πρώην ΙΚΑ), είναι και οι αντιδράσεις γυναικών όταν ενημερώνονται ότι διαγνώστηκε κάποιο εύρημα και πρέπει να το ψάξουν. «Υπήρξαν περιπτώσεις που είχαν προκαρκινοματώδεις αποδεδειγμένες καταστάσεις και όταν τους λέγαμε να πάνε να το ψάξουν, μας απαντούσαν: γιατρέ δεν μπορώ να το κάνω, πρέπει να πηγαίνω στο εργοστάσιο για δουλειά, διότι χρειαζόμαστε χρήματα. Υπάρχει λοιπόν κι ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα εδώ, που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Δεν είναι μόνο το κόστος της μαστογραφίας για να κάνει μια γυναίκα εξέταση. Είναι και το μετά… Υπάρχουν μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε σε καθημερινή βάση για το πώς πρέπει να βοηθήσουμε αυτές τις γυναίκες. Το καλό είναι ότι αρκετές έρχονται τουλάχιστον και μας ενημερώνουν για τα αποτελέσματα, οπότε κρατάμε ένα φάκελο με τα στοιχεία τους».
Να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με στοιχεία ευρωπαϊκών κρατών (π.χ. Σουηδία) το 1/6 των γυναικών σώζονται κάνοντας μαστογραφία κάθε χρόνο από την ηλικία των 40 και μετά.
Τι συμβαίνει όμως στατιστικά στην Ημαθία; Όπως μας είπε η κα Καραδήμου από το 2015 μέχρι το 2016, στο ΠΕΔΥ Βέροιας εξετάστηκαν 420 γυναίκες. Από αυτές οι 17 διαγνώστηκαν με καρκίνο και οι 15 ήταν σε προχωρημένο στάδιο. «Ηρθαν δηλαδή να κάνουν μαστογραφία έχοντας ένα ψηλαφητό ήδη μόρφωμα στο μαστό ή στη μασχάλη. Όταν βρίσκεσαι μπροστά σ’ αυτά τα αποτελέσματα απορείς και αναρωτιέσαι γιατί συμβαίνει αυτό… Κάτι δεν γίνεται σωστά. Ετσι, σκεφτήκαμε τρόπους να ενημερώσουμε και κάναμε, κατ’ αρχάς, ένα ερωτηματολόγιο για ποιους λόγους δεν εξετάζονται οι γυναίκες, των οποίων ένα μεγάλο ποσοστό είναι νέες σε ηλικία».
Φόβος, αμέλεια, κόστος
Μεταξύ των απαντήσεων που έδωσαν οι γυναίκες, βασικοί λόγοι που επικαλέστηκαν ήταν ο φόβος για το αποτέλεσμα, ο φόβος για την ακτινοβολία, η αμέλεια (δεν προλαβαίνουν από τις πολλές υποχρεώσεις και τη δουλειά) το υψηλό κόστος στα ιδιωτικά κέντρα στα οποία κάποιες εξετάζονται, οι απομακρυσμένες χιλιομετρικές αποστάσεις, η έλλειψη συστάσεων από τους γιατρούς κ.α.
Σχολιάζοντας η κα Καραδήμου τους λόγους αυτούς επεσήμανε ότι ο φόβος είναι ένα ταμπού που πρέπει να σπάσει καθ’ ότι η εξέταση δεν βάζει τον καρκίνο μέσα στην εξεταζόμενη, ο καρκίνος υπάρχει, η εξέταση βοηθάει να τον αναγνωρίσουμε κι όσο πιο γρήγορα τον βρούμε τόσο καλύτερα θα είναι». Μεγάλο μύθο χαρακτήρισε επίσης και τον φόβο για την ακτινοβολία η οποία όπως είπε δεν είναι σημαντική.
Το στήθος ως σύμβολο
ομορφιάς
Και μια ακόμη παράμετρο θίξαμε με την κα Καραδήμου, που ως γυναίκα και η ίδια, το κατανοεί ιδιαίτερα. Και αυτό αφορά την ψυχολογία των ασθενών, από την πλευρά της αισθητικής, καθώς το γυναικείο στήθος έχει ταυτιστεί με ένα δυνατό σημείο ομορφιάς και έλξης, για τη γυναίκα. «Εχει όντως μεγάλη διαφορά στους γυναικολογικούς καρκίνους, το πώς αντιμετωπίζει μια γυναίκα τον καρκίνο του μαστού σε σχέση με τον καρκίνο των εσωγεννητικών οργάνων που πολλές φορές είναι πιο επιθετικός. Στον καρκίνο του μαστού η γυναίκα έχει μεγάλη ευαισθησία και ταλαιπωρείται περισσότερο, καθότι το στήθος είναι σύμβολο ομορφιάς και μητρότητας. Αυτό λοιπόν το σύμβολο, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, φτάνει κάποια στιγμή να γίνει επικίνδυνο. Και εκεί αρχίζουν να δημιουργούνται πολλά προβλήματα…»
Ακριβής αριθμός πάντως γυναικών με καρκίνο του μαστού στην Ημαθία δεν έχει καταγραφεί (ούτε πανελλαδικά). Ότι στοιχεία υπάρχουν είναι από τους θανάτους που δηλώνονται και η πρόληψη έχει αυτόν ακριβώς τον σκοπό: να προλάβει, καθώς ο συγκεκριμένος καρκίνος είναι η δεύτερη αιτία θανάτου για τον γυναικείο πληθυσμό. Και γι’ αυτό, η συνέντευξη έκλεισε με ένα αισιόδοξο μήνυμα – προτροπή : «Δεν μπορούμε να αλλάξουμε την πορεία του ανέμου, μπορούμε όμως να ταιριάξουμε τα πανιά για να φτάσουμε κάπου!».
Σοφία Γκαγκούση
