Ο όγδοος μήνας του χρόνου πήρε το όνομά του από τον αυτοκράτορα των Ρωμαίων Οκταβιανό Αύγουστο. Μέχρι τον 8ο π.Χ. αιώνα ήταν ο έκτος μήνας του ημερολογίου της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ονομαζόταν Sextilis.
Πριν την επικράτηση του ρωμαϊκού ημερολογίου αντίστοιχος μήνας στο αθηναϊκό ημερολόγιο ήταν ο Μεταγειτνεών.
Στα βυζαντινά χρόνια ήταν ο τελευταίος μήνας του χρόνου.
Είναι ο πλουσιότερος σε φρούτα μήνας του χρόνου (ροδάκινα, σύκα, καρπούζια, πεπόνια, σταφύλια, αχλάδια, δαμάσκηνα). Ο μήνας των διακοπών. Από τα αρχαία χρόνια ακόμη οι άνθρωποι ένιωθαν την ανάγκη για αναψυχή, γι’ αυτό την εποχή του αυτοκράτορα Αυγούστου όλοι οι άρχοντες και οι προσωπικότητες της Ρώμης είχαν τις εξοχικές τους κατοικίες κοντά στη θάλασσα ή πάνω στα βουνά.
Τον Αύγουστο έχουμε και τα «μερομήνια». Είναι η πρόγνωση του καιρού κυρίως από τους τσοπάνηδες. Ό,τι καιρό κάνει τις πρώτες 12 ημέρες του μήνα ο ίδιος καιρός θα είναι στους επόμενους μήνες του χρόνου.
Από τα παράξενα φαινόμενα που συμβαίνουν τον Αύγουστο αξίζει να αναφέρουμε τα αγιόφιδα ή φιδάκια της Παναγίας που εμφανίζονται στο χωριό Μαρκόπουλο της Κεφαλλονιάς. Στις 6 Αυγούστου (Μεταμόρφωση του Σωτήρος) εμφανίζονται στο παλιό καμπαναριό της εκκλησίας, αλλά στη συνέχεια σε όλο το ναό, μικρά φιδάκια, εντελώς ακίνδυνα, τα οποία έχουν στο κεφάλι τους το σχήμα του σταυρού. Τον Δεκαπενταύγουστο εξαφανίζονται. Κατά τους ειδικούς το φαινόμενο έχει να κάνει με την εποχή της αναπαραγωγής τους και το φαινόμενο αποδίδεται στο δυνατό ήχο της καμπάνας που αναστατώνει τα φιδάκια και βγαίνουν από τις φωλιές τους.
Στη Μύκονο αλλά και σ’ άλλα μέρη τον αποκαλούν «Τραπεζοφόρος» και μήνα που τρέφει τους έντεκα λόγω της συγκομιδής των περισσότερων προϊόντων. Άλλες ονομασίες που του αποδίδονται είναι «Δριμάρη» (δρίμες-καταστροφές), «Διπλοχέστης» (από την κατάχρηση των φρούτων) και «Συκολόγος».
Σχετικά με τα σύκα που ωριμάζουν αυτό το μήνα ο Αριστοτέλης λέει ότι είναι ωφέλιμα στους ανθρώπους γιατί τους προστατεύουν από τα δηλητήρια γι’ αυτό και τα ονομάζει αλεξιφάρμακα. Ο Όμηρος βάζει στο στόμα του Λαέρτη να τάξει στο νεαρό Οδυσσέα πως θα του δώσει 40 συκιές περισσότερες από κάθε άλλο δέντρο. Τα σύκα τα λένε και «βασιλικά» γιατί όπως λέει ο Ιουλιανός ο Παραβάτης «τα σύκα από το μέγεθος η χαρά θα είναι μικρή αλλά από τη νοστιμιά η χαρά θα είναι μεγάλη». Τέλος και ο Θεόφραστος στα «Γεωργικά Παραγγέλματα» κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη συκιά και γράφει πως μόνο η συκιά πολλαπλασιάζεται με πολλούς τρόπους.
Μάκης Δημητράκης
