Ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς της Βέροιας, στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, με ιδιαίτερη εθνική και εκπαιδευτική δράση, ανήκει και η Αθηνά Ι. Πλάδα που γεννήθηκε στη Βέροια το 1887.
Γονείς της ήταν ο Ιωάννης και Αικατερίνη (Κατίγκου) Πλάδα.
Μετά την αποφοίτησή της από τα Ελληνικά σχολεία της Βέροιας, σπούδασε δασκάλα στη Θεσσαλονίκη (Ecole De XOMMERCE FRANCAISE 1901-1902) (1) και πήρε πτυχίο Μπακαλοερά στη σύγχρονη διδασκαλεία.
Το σχολικό έτος 1932-1933 παρακολούθησε μαθήματα στο Μονοτάξιο Μαράσλειο Διδασκαλείο και απολύθηκε απ’ αυτό με γενικό βαθμό λίαν καλώς (8,07) (2).
Στα δύσκολα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα (1903-1908), η Αθηνά Πλάδα ζούσε με την οικογένειά της στον Τρίλοφο Ημαθίας και δίδασκε στα παιδά του Τριλόφου, Φυτειάς και Κωστοχωρίου.
Δίδασκε το “ΑΛΦΑΒΤΑΡΙΟΝ” κατά τη νέα μέθοδο που φιλοτεχνήθηκε από τον Γ. Κωνσταντινίδη, πρώην καθηγητού του Διδασκαλείου (που εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη – Τυπογραφείο Α΄ Κορομηλά 1883) (3).
Στην περιοχή αυτή όπως μας πληροφορούν απόγονοι-συγγενείς της στη Θεσσαλονίκη, η Αθηνά Πλάδα γνωρίστηκε με τον Καπετάν Γαράφη (και αρραβωνιάστηκαν κρυφά).
Σπουδαίο το έργο της στην περιοχή αυτή ως προς την στοιχειώδη μόρφωση της νεολαίας και ως πληροφοριοδότου του Καπετάν Γαράφη.
Στο τέλος του Μακεδονικού Αγώνα (1908), 4-7-1908, η Αθηνά Πλάδα προσλήφθηκε ως δασκάλα στο Αστικό Παρθεναγωγείο Βεροίας, αντί του ποσού των 24 λιρών Τουρκίας το χρόνο (4).
Δούλεψε ως δασκάλα στο Παρθεναγωγείο επί τέσσερα χρόνια (1908-1912). Και το χρονικό αυτό διάστημα «εξεπλήρωσε… τα ανατιθέντα αυτή καθήκοντα μετά ζήλου και ευσυνειδησίας», όπως πιστοποίησε εγγράφως ο Βεροίας και Ναούσης Καλλίνικος (5).
Τον Ιούλιο του 1912, λίγο πριν από την απελευθέρωση της Βεροίας, δεν ανανεώθηκε το συμβόλαιό της από την Εφορεία για να διδάξει στο Αστικό Παρθεναγωγείο Βεροίας «δια λόγους αποχρώντας» (6).
Ποιοι ήταν οι αποχρώντες λόγοι της μη ανανέωσης του συμβολαίου από την Εφορεία;
Μελέτησα όλους τους κώδικες της περιόδου αυτής, δεν βρήκα τίποτε που να βοηθήσει στην ερμηνεία «δια λόγους αποχρώντας».
Εάν απολύετο για μη επαρκή εκπλήρωση των εκπαιδευτικών καθηκόντων της ή άλλης αιτίας, θα διατυπώνονταν οι κατηγορίες στα πρακτικά όπως συνέβη με άλλους εκπαιδευτικούς.
Μήπως η Εφορεία των Σχολών πιέστηκε για την πράξη της αυτή; Ένα πρόβλημα που πρέπει να ερευνηθεί.
Η Αθηνά Πλάδα διακρίθηκε και στον κοινωνικό τομέα. Πίστεψε στους σκοπούς του νεοσύστατου σωματείου της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Κυριών Βεροίας που ιδρύθηκε το 1905 και συμμετείχε ενεργά σ’ αυτή, την περίοδο (1910-1912).
Στις 9-11-1911 εκλέγεται Ειδική Γραμματέας (7) της ΦΙλοπτώχου Αδελφότης Βεροίας.
Εκτός, από τα κύρια καθήκοντά της ως Ειδικής Γραμματέως (σύνταξη πρακτικών Φ.Α.Κ. Βεροίας), συνεργάστηκε με την πρόεδρο Ελένη Εμμ. Χριστοδούλου για την ανακούφιση των πτωχών της Βεροίας.
Πρόσφερε τις υπηρεσίες της στην εκπαιδευτική διαδικασία ανύψωσης του πνευματικού επιπέδου της μαθητιώσας νεολαίας Βεροίας και στον κοινωνικό τομέα ανακουφίζοντας πολλούς από τη φτώχεια και τη δυστυχία.
Έφυγε από τη Βέροια χωρίς παράπονα. Πραγματοποίησε το καθήκον της στο ακέραιο. Το μόνο που πήρε από την κοινότητα της Βέροιας ήταν ένα πιστοποιητικό από την Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, ότι «εξεπλήρωσε… τα ανατιθέντα αυτή καθήκοντα μετά ζήλον και ευσυνειδησία».
Στη Θεσσαλονίκη που πήγε εργάστηκε για πολλά χρόνια ως δασκάλα. Κατά το σχολικό έτος 1932-1933 φοίτησε στο Μονοτάξιο Μαράσλειο Διδασκαλείο.
Παραπομπές
1. Βλέπε παράρτημα αριθμ. 1
2. Βλέπε παράρτημα αριθμ. 2
3. Βλέπε παράρτημα αριθμ. 3 Το Αλφαβητάρι αυτό αγοράστηκε από το Βιβλιοπωλείο Βεροίας Αντ. Δ. Τσιράκογλου. Αυτό φαίνεται από τη σφραγίδα που φέρει στην 1η σελίδα.
4. Πρακτικά Εφορείας των Εκπαιδευτικών Καταστημάτων Βεροίας (1892-1910), σελ. 126, 129, Παύλου Δ. Πυρινού, Τα Σχολεία της Βεροίας (1901-1912) και η Ιερατική Σχολή Τιμίου Προδρόμου Βεροίας (1909-1915), σελ. 41
5. Βλέπε παράρτημα αριθμ. 4
6. Πρακτικά Εφορείας (1912-1923), σε. 22
7. Πρακτικά Συνεδριάσεων Φ.Α.Κ. Βεροίας (1905-1931) σελ. 88 και 93 Παύλου Πυρινού, Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών Βεροίας, Εκατό χρόνια προσφοράς (1905-2005), σελ. 45 και 201.
