Γίνονται και θα γίνουν πολλά σε όλον τον κόσμο με τον εορτασμό των 2.400 χρόνων από τη γέννηση του Αριστοτέλη. Πολλοί σοφοί θα μιλήσουν στη γλώσσα της φιλοσοφίας για τον μεγάλο Έλληνα φιλόσοφο και δάσκαλο. Εμείς εδώ στα πεζά μας, στα βατά. Θα πούμε όμως κάποια πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για το πώς τα πέρασε στην Άσσο ο Σταγειρίτης φιλόσοφος.
Μένουμε λοιπόν στην Άσσο. Ο Αριστοτέλης σε αγαστή συνεργασία με τον Ερμία αναδιοργανώνουν την πόλη. Διοίκηση, Πολεοδομικά, Παιδεία, Ζωή της πόλης, αλλά και της ευρύτερης περιοχής αλλάζουν όψη. Ταυτόχρονα ο φιλόσοφος διδάσκει. Στη Σχολή του συρρέουν νέοι από την πόλη και τα πέριξ, τα προς Βορρά (Τροία), Νότο (Πέργαμος) Ανατολή (Μικρασιατική ενδοχώρα) και Δυσμάς (Λέσβος). Είναι βέβαιο ότι και ο Αριστοτέλης επισκέπτεται κατά τα ενδιαφέροντα του περιοχές προέλευσης των μαθητών του. Βεβαίως την Τροία και τον τάφο του Αίαντα, στο μνήμα του οποίου μένει για ώρα και στοχάζεται, ο σχολιαστής της Ιλιάδας. Βεβαίως την Ερεσό της Λέσβου, την πατρίδα του ευφραδέστατου μαθητή του Τύρταμου, που για την ευφράδεια του τον ονόμασε Θεόφραστο. Ο Αριστοτέλης δένονταν με τους μαθητές του. Είχε πολλούς φίλους. Η φιλία του όμως με τον παλαιό μαθητή, Κυβερνήτη της Άσσου, Μηθυμναίου, οικοδεσπότη και συνεργάτη του Ερμία στάθηκε ξεχωριστή. Τους αποκαλούν επιστήθιους φίλους. Ήσαν μια ψυχή σε δυο σώματα, αν ισχύει η περί φιλίας απόκριση του Αριστοτέλη, όπως την αναφέρει ο Διογένης ο Λαέρτιος. Και η φιλία αυτή γίνεται και συγγένεια. Ο Αριστοτέλης παντρεύεται την ανεψιά και θετή κόρη του Ερμία, την Πυθιάδα.
Παράλληλα ο Αριστοτέλης μελετούσε και έγραφε. Συν τοις άλλοις μελετούσε και τα κατά τόπους πολιτεύματα. Έργο του Αριστοτέλη με τα πολιτεύματα πάνω από 150 κρατών, αυτοδιοικούμενων περιοχών, πόλεων, έχει απολεσθεί. Είναι φυσικό, ο Αριστοτέλης να μελέτησε και το διοικητικό σύστημα των Περσών. Τη δομή του, τη δύναμη και τις αδυναμίες του. Είδε τον ρόλο των Ελλήνων μισθοφόρων. Έναν στρατηγό, τον Μέντορα, τον περιποιείται κατάλληλα στο ποίημα του για την αρετή. Αδελφός του Μέντορα ήταν ο Μέμνων ο Ρόδιος. Σας θυμίζει τίποτε το όνομα; Εκεί που πιθανόν να διαχώριζαν οι θέσεις Αριστοτέλη και Ερμία ήταν η προσωπικότητα του βασιλιά της Μακεδονίας Φιλίππου Β’. Ο Ερμίας ήταν φιλικά διακείμενος προς τον Φίλιππο. Ο Αριστοτέλης θα ήθελε να συμφωνήσει με τον Ερμία, στο ότι μόνο η δύναμη του Φιλίππου θα μπορούσε να ενώσει τους Έλληνες κατά των Περσών, αλλά η καταστροφή/ισοπέδωση της πατρίδας του το 349 π.Χ από αυτόν κατά τον Ολυνθιακό πόλεμο και ο εξανδραποδισμός των κατοίκων της τον εμπόδιζε να είναι εύνους προς αυτόν.
Με τη λήξη του τριετούς κύκλου διδασκαλίας του στην Άσσο ο Αριστοτέλης μεταβαίνει στη Λέσβο, όπου χωρίς να κόψει τους δεσμούς του με τον Ερμία και την Άσσο μένει άλλα τρία χρόνια. Μαζί του και ο Θεόφραστος. Εκεί τον βρίσκει επιστολή του Φιλίππου, που τον ζητάει να έλθει στη Μακεδονία ως δάσκαλος του γιου του Αλέξανδρου. Ο Ερμίας θεωρεί την πρόσκληση σημαντική για τον φίλο του, αλλά και ευκαιρία να δυναμώσει η δική του φιλία με τον Φίλιππο. Ο Αριστοτέλης θα αποδεχθεί την πρόσκληση του Φιλίππου, απαιτώντας από αυτόν υψηλά δίδακτρα, “διδασκαλία” κατά τον Πλούταρχο, πρώτο από τα οποία ήταν να απελευθερωθούν οι δούλοι συμπατριώτες του και να επανοικισθεί η πατρίδα του!
Σημείωση: Στις φωτογραφίες είναι ο Αριστοτέλης, τα Στάγειρα…, Αριστοτέλους πατρίς και λιμήν αυτής, Κάπρος και νησίον ομώνυμον τούτω, Στράβωνας, Γεωγραφικά 7a 1.35.25 και ο Θεόφραστος.
