Για την οικονομία του χρόνου δεν θα αναφερθώ στη διάδοση της βυζαντινής τέχνης (Πανσέληνος – Θεοφάνης) στους σλαβικούς λαούς. Πρόσφατα, και μέσα στα Παύλεια, έγινε πλήρης αναφορά στο θέμα από εκλεκτούς ερευνητές, δικούς μας και ξένους, με επικεφαλή τον αγαπητό μου Αντώνιο – Αιμίλιο Ταχιάο, ομότιμο καθηγητή εκκλησιαστικής ιστορίας και γραμματείας των Σλάβων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Σλαβικών Μελετών.
Θα πάμε στην Αλβανία, για να δούμε τι πέρασε από τη Βυζαντινή τέχνη της αγιογραφίας στις πόλεις της γειτονικής χώρας. Συναντούμε πολλές θαυμαστές τοιχογραφίες σε πολλές πόλεις της Αλβανίας. Οι περισσότερες φέρουν ελληνικές επιγραφές. Με βάση τις χρονολογίες που μας δίδονται, μπορούμε να κατατάξουμε τις εικόνες στις σφαίρες επιρροής των ελληνικών ρευμάτων της αγιογραφίας από την Παλαιολόγεια και μετά εποχή.
Παραθέτω τέσσερες εικόνες με τη χρονολογική τους σειρά. Η τελευταία αναφέρεται στη Θεία Μετάληψη (ο Ιησούς Χριστός προσφέρει Άρτο στους Αποστόλους). Πρέπει να φανταστούμε ότι στη συνέχεια της εικόνας από την άλλη πλευρά της Τραπέζης ο Χριστός κρατάει στο χέρι του Άγιο Ποτήριο και κοινωνεί από αυτό τους Αποστόλους με το Αίμα του. Η χρονολογία του έργου είναι 1578.
