Στους Δήμους μεταφέρεται η ευθύνη για τη διαχείριση απορριμμάτων, όπως τόνισε ο αναπληρωτής υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιάννης Τσιρώνης κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του νέου Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) που έχει τεθεί σε διαβούλευση. Στο πλαίσιο αυτό, όπως είπε ο κ. Τσιρώνης, και προκειμένου να εναρμονιστούν τα Περιφερειακά Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) με το νέο Εθνικό Σχέδιο «επανεξετάζονται και αναστέλλονται όλοι οι διαγωνισμοί ΣΔΙΤ» για τα απορρίμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό οι δήμοι αναλαμβάνουν την εκπόνηση τοπικών δημοτικών σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων στα όρια κάθε δήμου, δίνοντας έμφαση στη διαλογή από την πηγή των ανακυκλώσιμων υλικών.
Συγκεκριμένα, στόχος είναι τα κατά κεφαλή παραγόμενα απόβλητα να έχουν μειωθεί δραστικά έως το 2020. Αυτό θα επιτευχθεί με την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση (με χωριστή συλλογή ανακυκλώσιμων-βιοαποβλήτων) κατά 50% των αστικών απορριμμάτων (ΑΣΑ). Όταν θα έχουν εξαντληθεί τα περιθώρια κάθε άλλου είδους ανάκτησης, συμπληρωματική μορφή διαχείρισης θα αποτελεί η ανάκτηση ενέργειας από απόβλητα. Η υγειονομική ταφή απορριμμάτων θα αποτελεί την τελευταία επιλογή και θα περιοριστεί σε λιγότερο από το 30% του συνόλου των αστικών απορριμμάτων.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του αναπληρωτή υπουργού το εν λόγω σχέδιο δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις για 16.000 νέες θέσεις εργασίας τα επόμενα πέντε χρόνια και ετήσιος τζίρος 1,5 δισ. ευρώ, ενώ εκτιμάται ότι από την πώληση ανακυκλώσιμων υλικών θα προκύψουν έσοδα έως 200 εκατ. ευρώ ετησίως.
Στο πλαίσιο αυτό οι δήμοι αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαχείριση όλου του κύκλου επεξεργασίας και αξιοποίησης των απορριμμάτων, σε συνεργασία και με κοινωνικές επιχειρήσεις που συγκροτούνται για παράδειγμα από ομάδες ανέργων οι οποίες μπορούν να υπογράφουν προγραμματική σύμβαση με το δήμο για την προώθηση της ανακύκλωσης.
Στην παρουσίαση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) συμμετείχαν εκ μέρους του υπουργείου Εσωτερικών ο γενικός γραμματέας Κώστας Πουλάκης και ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Ευάγγελος Καπετάνιος, καθώς επίσης και η διευθύντρια της δ/νσης Βιοποικιλότητας, Εδάφους και Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΑΠΕΝ Ρεβέκκα Μπατμάνογλου.
Κομβικός ο ρόλος των δήμων
Ο κ. Τσιρώνης χαρακτήρισε κομβικής σημασίας το ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Όπως είπε «το κύτταρο του νέου σχεδιασμού είναι ο δήμος και φορέας του νέου σχεδιασμού είναι ο δημότης». Συγχρόνως, πρόσθεσε, οι δήμοι θα έχουν ελευθερία κινήσεων στην επιλογή μεθόδων ανακύκλωσης και διαλογής στην πηγή. Όπως είπε, κύρια εργαλεία των δήμων θα είναι «η ποικιλότητα και η ευελιξία. Δεν ερχόμαστε να βάλουμε σε καλούπια τις τοπικές κοινωνίες. Δεν θα πούμε στον κάθε δήμο, με ποιόν θα πάει και με ποιόν θα συμπράξει».
Στο διαχρονικό πρόβλημα της ανεξέλεγκτης διαχείρισης των αποβλήτων, αναφέρθηκε ο κ. Πουλάκης υπενθυμίζοντας ότι από τις 2 Ιουνίου -σύμφωνα με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου- θα καταβάλλονται ανά εξάμηνο 80.000 ευρώ για κάθε ΧΑΔΑ που εξακολουθεί να λειτουργεί και 40.000 ευρώ για κάθε ανενεργό ΧΑΔΑ που δεν έχει αποκατασταθεί περιβαλλοντικά. «Θα προσπαθήσουμε να αποκαταστήσουμε τους ΧΑΔΑ ώστε να μπουν σε ένα άλλο μοντέλο. Είμαστε αποφασισμένοι να συγκρουστούμε με ισχυρά συμφέροντα» κατέληξε ο κ. Πουλάκης.
Στην οικονομική κρίση που άλλαξε τη σύσταση και την ποσότητα σκουπιδιών, αναφέρθηκε ο κ. Καπετάνιος. «Το επίπεδο ζωής άλλαξε. ‘Άλλαξε η ποιότητα και η ποσότητα των απορριμμάτων. Έχουμε μικρότερο οργανικό κλάσμα, κυρίως στην περιφέρεια, διότι ταΐζουν τα οικόσιτα. Θα πρέπει να δοθούν λύσεις μέσα από τα κύτταρα της Δημοκρατίας που είναι οι δήμοι με τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών. Εννοείται ότι στο μεταξύ θα κάνουμε ανακύκλωση» σημείωσε.
