Σχετικά έγγραφα του αρχείου του Αλή πασά, δημοσιευμένα (Βαλσαμίδης, η πάλη της Νάουσας με τον Αλή πασά και οι ξένες δυνάμεις):
1. (270)11/08/1805, ό. π. σελ. 243. Αναφέρεται στην προσπάθεια του Αλή και των ανθρώπων του στην Υψηλή Πύλη να διωχθεί ο Ζαφειράκης από τη Νάουσα. “… και ο Ζαφίρης κοτσιάμπασης αυτός ας πάει στον βαλή του [στη Θεσσαλονίκη] και σαν μπιτήσει έτζη τότες γίνεται κατά το σιάνι σου (σιάνι=φήμη).
Από το έγγραφο αυτό συμπεραίνεται ότι το 1805 ο Ζαφειράκης είναι ακόμη άρχοντας στη Νάουσα. Η τρίτη εκστρατεία του Αλή κατά της Ναούσης θα εκδηλωθεί με την έναρξη του 1806. Η πολιορκία είναι ασφυκτική. Τελικώς η πόλη παραδίδεται κατόπιν συμφωνίας. Ο Ζαφειράκης καταφεύγει στη Θεσσαλονίκη.
2. (707) 06/06/1814, ό. π. σελ. 273. Το έγγραφο στέλνεται από τον Χουσεΐν, άνθρωπο του πασά από την Κωνσταντινούπολη και είναι ενημερωτική αναφορά για τις ενέργειες του Ζαφειράκη στην Κωνσταντινούπολη. ” Σήμερα με κάλεσε ο Ταχήρ αγάς. … τον κουβέντιασα για τη Νιάουστα. Του ανέφερα, αφέντη μου, να κάνει ώστε ο άνθρωπός σου να βρίσκεται εκεί με τον άνθρωπό του, να συνεργάζονται και ο Μπεκύρ πασάς της Θεσσαλονίκης να παίρνει μόνο τις προσόδους του και να μην ανακατώνεται, γιατί η επιθυμία του Κοτζάμπαση Σωτηράκη [Ζαφειράκη] και των κατοίκων της Νιάουστας είναι να μη βρίσκεται άνθρωπος του πασά μέσα και να πάρουν αυτοί στο χέρι το χωριό [τη Νιάουστα].
Η λύση που δίνεται το 1814 για τη Νάουσα είναι προσφιλής στους Τούρκους. Θα αναφερθώ σε παράδειγμα από την προσωπική μου εμπειρία. Με τον πρύτανη του ΑΠΘ και τους καθηγητές μας βρεθήκαμε οι τριτοετείς και οι τελειόφοιτοι φοιτητές της Θεολογικής Σχολής στην Κων/πολη για 15 μέρες. Πλούσιο το πρόγραμμα, μεγάλη εσοδεία γνώσεων, εμπειριών, πολλά και τα παρατράγουδα. Στην επίσκεψή μας στην Αγια Σοφιά, απαίτησαν οι φύλακες να βγάλουμε τα παπούτσια μας, απαντήσαμε αρνητικά. Απειλήθηκε διπλωματικό επεισόδιο για να δοθεί τελικά η άδεια να μπούμε φορώντας τα παπούτσια μας αλλά και από πάνω παντόφλες.
Για τη Νάουσα, τότε, αποφάσισε το παλάτι να αποκατασταθεί η φορολογική σχέση της Νάουσας με τον πασά της Θεσσαλονίκης και ακόμη, πανωγόμι, να επανέλθει στη Νάουσα ο εκπρόσωπος και της Βαλιντέ Χανούμ, αλλά να μείνει και ο Αλή πασάς στην πόλη. Η Νάουσα μπαίνει σε καθεστώς με τρεις αφεντάδες. Τον Αλή πασά, τον πασά της θεσσαλονίκης Μπεκύρ πασά και τον Μπαλτατζή της Βαλιντέ Χανούμ, που φτάνει στη Νάουσα, αφού όμως, όπως γράφεται στην επιστολή θα περάσει να δει τον Αλή πασά στα Γιάννενα. Αυτό σημαίνει τριπλασιασμό της υφιστάμενης φορολογίας. Το ουσιώδες αίτημα του Ζαφειράκη να απαλλαγή η πόλη από τον Αλή παραβλέπεται.
Η επιστολή προς τοις άλλοις είναι αποκαλυπτική της διαφθοράς του παλατιού του Σουλτάνου. Φορτία τα γρόσια. Στην ερώτηση του ανθρώπου του Αλή, τι να κάνει με τα άσπρα, ο παλατιανός αξιωματούχος απαντά: “Στείλτα μου με τον Ταχήρ αγά. Χίλια, με ρώτησε, ή δέκα χιλιάδες; Βενέτικα είναι ή γρόσια; Γέλασα ο σκλάβος σου και του είπα γρόσια”.
3. (823) 18/11/1815, ό. π. σελ. 290. Ο Σουλτάνος κάνει πασά τον γιο του Αλή Ταχήρ. Και ο Αλή στέλνει πεσκέσια 9 φορτιά νομίσματα και επιταγές λήξεως 31 ημερών. Του παραγγέλλεται, αρμοδίως, την άλλη φορά να είναι οι επιταγές όψεως, γιατί οι μεταχρονολογημένες προσβάλλουν τον Σουλτάνο.
