Η ανασκαφή της Αμφίπολης καλά κρατεί. Από τις μέχρι τώρα δηλώσεις της υπεύθυνης της ανασκαφής, αρχαιολόγου κ. Περιστέρη, το μνημείο χτίζεται μεταξύ 325 και 300 π.Χ. και είναι μακεδονικός τάφος. Αυτό σημαίνει ότι κερδίζει η άποψη ότι το μνημείο χτίζεται από κάποιον από τους στρατηγούς – διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Για ποιο σκοπό θα το δείξει η ανασκαφή.
Νομίζω είναι χρήσιμο να αναφερθούμε στους διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τόσο σε αυτούς που βρίσκονται στην Πέλλα, όσο και στους στρατηγούς που παρέμειναν στις νέες επαρχίες – κράτη των κτίσεων του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ασία και στην Αφρική. Την περίοδο αυτή των αγώνων για τη διαδοχή μπορούμε να θεωρήσουμε τη Μακεδονία, Θεσσαλία και λοιπή Ελλάδα ότι αποτελούν το ένα θέατρο των αγώνων. Το άλλο είναι η Ασία (Φρυγία, Συρία, Περσίδα) και Αίγυπτος.
Στην Πέλλα έχουμε την μητέρα του Μ. Αλεξάνδρου, την Ολυμπιάδα, και τον Αντίπατρο. Οι δυο τους δεν τα πάνε καλά. Η Ολυμπιάδα νιώθει ανασφαλής και καταφεύγει στην Ήπειρο. Στην Ελλάδα δραστηριοποιείται ο γιος του Αντίπατρου Κάσσανδρος. Αυτός ιδρύει την πόλη της Θεσσαλονίκης σε τιμή της γυναίκας του, όπως και άλλες πόλεις στην Ελλάδα, έχει επαφές με τους επώνυμους του πνεύματος στην Αθήνα, όπου τοποθετεί άρχοντα τον Δημήτριο τον Φαληρέα.
Στην Ασία επικρατεί ο Περδίκκας με αντίπαλο δέος τον Πτολεμαίο της Αιγύπτου. Είναι γνωστή η διαμάχη που προέκυψε μετά την ταφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Αίγυπτο. Στην αποτυχημένη επιχείρηση κατά του Πτολεμαίου, ο Περδίκκας φονεύεται από τους δικούς του αξιωματικούς. Αυτά συμβαίνουν το 321 π.Χ.
Στην Ασία επικρατεί ο Ευμένης και κινούνται με στασιαστικές τάσεις ο Κρατερός και ο Αντίγονος. Ο Ευμένης είναι ο κύριος του τεράστιου θησαυρού του κράτους, που έχει συγκεντρωθεί στην Κιλικία, και είναι από τους πιο πιστούς στη βασιλεία. Προς αυτόν στέλνει επιστολή η Ολυμπιάδα και τον ρωτάει αν πρέπει να γυρίσει στην Πέλλα. Εκείνος βλέπει τα σύννεφα του πολέμου και της διαμηνύει να περιμένει την έκβαση των πραγμάτων. Τα δύο θέατρα των αγώνων ομοιάζουν με συγκοινωνούντα δοχεία.
Στη σύγκρουση των αντιπάλων φονεύεται ο Κρατερός και στην εξέλιξη του πολέμου συλλαμβάνεται ο Ευμένης, δικάζεται και, παρά την υπερασπιστική παρουσία στη δίκη του Ναυάρχου Νεάρχου, φονεύεται. Κυρίαρχος μένει στην Ασία ο Αντίγονος. Με τον θάνατο του γέροντος, πλέον, Αντιπάτρου, το 319 στην Πέλλα, επίτροπος της βασιλείας γίνεται ο Πολυπέρχων με βοηθό του, κατά μη επαρκείς μαρτυρίες, τον Κάσσανδρο.
Κυρίαρχοι κρατών που διαμορφώνονται πλέον είναι ο Πολυπέρχων στην Μακεδονία, ο Λυσίμαχος στη Θράκη, ο Πτολεμαίος στην Αίγυπτο, Σέλευκος – Αντίοχος στη Συρία, ο Αντίγονος στην Κιλικία – Φρυγία και Περσίδα, την οποία αποσπά από τον Πευκέστα τον Μιεζέα. Ακολουθεί το 301 η μάχη της Ιψού στην οποία φονεύεται ο Αντίγονος. Ο Νέαρχος, ο Κρητικός – Αμφιπολίτης, ήταν με την πλευρά του Αντίγονου, είχε υπό την προστασία και καθοδήγησή του τον γιο του Αντιγόνου Δημήτριο τον πολιορκητή, αυτό όμως δεν τον εμπόδισε να υπερασπισθεί τον Ευμένη στο δικαστήριο. Στη μάχη της Ιψού δεν φαίνεται να έλαβε μέρος. Έχει αποσυρθεί για να γράψει τον Παράπλου”.
Αυτά τα λίγα, συνοπτικά, σαν ένα διάλειμμα.
