Της Ιωάννας Βαλδήρ
Κάθομαι και κοιτάζω την οθόνη. Άλλη μια είδηση, άλλη μια απώλεια, άλλη μια βουβή τραγωδία στην Ελλάδα του σήμερα. Και αναρωτιέμαι πότε γίναμε τόσο αναλγητικοί; Πότε συνηθίσαμε τον θάνατο ως μια απλή στατιστική στο feed μας;
Ας μην κρυβόμαστε πίσω από λέξεις-κλισέ. Άνθρωποι γύρω μας σπάνε κάθε μέρα. Η οικονομική ασφυξία δεν είναι απλά «κρίση», είναι ο τρόμος του να μην ξέρεις αν θα έχεις στέγη αύριο, είναι η ντροπή να μην μπορείς να καλύψεις τα βασικά. Κι ύστερα έρχεται ο πανικός. Αυτό το τρελό, ασταμάτητο σφυροκόπημα στο στήθος που σε παραλύει. Όταν μια ψυχική ή σωματική ασθένεια σε χτυπάει και δεν έχεις τα μέσα, τα χρήματα ή τις αντοχές να τη διαχειριστείς, το σύστημα σε πετάει στην άκρη. Ζούμε κάτω από έναν άτυπο, κοινωνικό ολοκληρωτισμό, πρέπει να είσαι παραγωγικός, πρέπει να είσαι χαμογελαστός, πρέπει να «αντέχεις». Αν λυγίσεις, είσαι ελάττωμα. Αν ζητήσεις βοήθεια, είσαι βάρος.
Αυτή η πίεση ξεκίνησε ως η μάστιγα των νεότερων γενιών. Μεγαλώσαμε με το «πρέπει να πετύχεις», κυνηγώντας πτυχία, καριέρες και μια τέλεια, ψεύτικη εικόνα στα social media, μόνο και μόνο για να φάμε το χαστούκι μιας ανέλπιστης πραγματικότητας. Όμως αυτή η τοξική πίεση μεταδόθηκε σαν ιός και στους παλαιότερους. Άνθρωποι που δούλεψαν μια ζωή, βλέπουν τώρα τον κόσμο τους να διαλύεται, τις αντοχές τους να στερεύουν και τις αξίες τους να ποδοπατούνται. Η απόγνωση δεν έχει ηλικία πια.
Και το πιο τρομακτικό; Έχουμε εξοικειωθεί με την ιδέα του τέλους. Έχει γίνει σοκαριστικά εύκολο στο μυαλό μας να πατήσεις το “delete”. Σαν τις ταινίες και τις σειρές που βλέπουμε κάθε βράδυ στην τηλεόραση, όπου οι χαρακτήρες σκοτώνονται με μια κίνηση και την επόμενη μέρα όλα συνεχίζονται κανονικά, οι υπόλοιποι πάνε στις δουλειές τους και η ζωή προσπερνάει τη φρίκη μέσα σε ένα δευτερόλεπτο. Μόνο που εδώ δεν έχει “cut”. Η πραγματικότητα δεν έχει επόμενο επεισόδιο.
Δεν γράφω τούτα τα λόγια για να κλάψουμε πάνω από το πρόβλημα. Τα γράφω για να θυμώσουμε. Για να ξυπνήσουμε. Δεν μπορούμε να περιμένουμε τίποτα από ένα κράτος που κοιμάται, ούτε από δομές που υπολειτουργούν. Η αλλαγή θα ξεκινήσει από εμάς. Πρέπει να γίνουμε πολλοί. Να οργανωθούμε, να βγούμε στους δρόμους των γειτονιών μας, να δημιουργήσουμε δικά μας, ζωντανά δίκτυα εθελοντών.
Πώς θα το κάνουμε; Ξεκινώντας από τα απλά, από άνθρωπο σε άνθρωπο.
- Καθιερώνουμε «Παγκάκια Ακρόασης» στις πλατείες μας. Σημεία όπου εθελοντές θα κάθονται εκεί με ένα απλό, διακριτικό σήμα, έτοιμοι να ακούσουν όποιον περαστικό πνίγεται ή θέλει απλώς να μιλήσει χωρίς φόβο και κριτική.
- Χτίζουμε μια «Γέφυρα Γενεών» σε καφενεία και κοινωνικούς χώρους. Εκεί που ένας 20άρης θα μοιραστεί τον πανικό του για το μέλλον και ένας 50άρης θα μιλήσει για το βάρος της επιβίωσης. Όταν οι γενιές συναντιούνται, η απομόνωση σπάει.
- Δημιουργούμε ψηφιακά «Καταφύγια» (ομάδες σε Discord ή Telegram). Μακριά από την τοξική λάμψη των social media, φτιάχνουμε χώρους όπου νέοι και ενήλικες θα μπορούν να γράψουν ανώνυμα «σήμερα λυγίζω» και μέσα σε λίγα λεπτά ένας άλλος άνθρωπος θα είναι εκεί να απαντήσει.
- Γινόμαστε «Συνοδοί Ψυχικής Υγείας». Ένα άτυπο δίκτυο που θα βοηθά πρακτικά τον διπλανό του. Άνθρωποι που θα κρατήσουν το χέρι κάποιου τις ώρες που ο πανικός χτυπάει κόκκινο, που θα τον βοηθήσουν να βρει δωρεάν δομές ή θα τον συνοδεύσουν σε έναν γιατρό.
Κοίταξε τον διπλανό σου. Τον φίλο σου που χάθηκε στις σκέψεις του, τον γείτονα που δεν βγαίνει πια από το σπίτι, τον συνάδελφο που χαμογελάει αμήχανα. Μην προσπερνάς. Ρώτα «πώς είσαι;» και εννόησε το. Γίνε εσύ το καταφύγιο που του αρνείται ο κόσμος. Ας φτιάξουμε μια ανθρώπινη ασπίδα. Γιατί αν δεν σώσουμε ο ένας τον άλλον, δεν θα μας σώσει κανείς.
