Της Ιωάννας Βαλδήρ*
Στην Ελλάδα του 2026, η αυτοδιάθεση του γυναικείου σώματος μοιάζει με κενό γράμμα. Ο νόμος του 1986 κατοχυρώνει το δικαίωμα στην άμβλωση, όμως η πραγματικότητα είναι αδιανόητη, 46 δημόσια νοσοκομεία αρνούνται συστηματικά να εκτελέσουν μια νόμιμη ιατρική πράξη, υψώνοντας ένα τείχος οπισθοδρόμησης μπροστά στις γυναίκες.
Με πρόσχημα την «αντίρρηση συνείδησης», γιατροί από την επαρχία έως τα νησιά καταργούν στην πράξη έναν ψηφισμένο νόμο του κράτους. Δεν πρόκειται για ηθική στάση, πρόκειται για ιδεολογική επιβολή. Η λευκή μπλούζα μετατρέπεται σε εργαλείο πατερναλισμού, και η προσωπική κοσμοθεωρία του λειτουργού υγείας τοποθετείται πάνω από την υγεία, την ελευθερία και την αξιοπρέπεια της γυναίκας.
Σαράντα χρόνια μετά την ιστορική μεταρρύθμιση του 1986, η χώρα διολισθαίνει σε έναν ιδιότυπο υγειονομικό Μεσαίωνα. Η μετατροπή των δημόσιων χειρουργείων σε χώρους όπου η επιστήμη υποχωρεί μπροστά στην ιδεοληψία δεν είναι απλώς οπισθοδρόμηση, είναι υποβάθμιση της ίδιας της Δημοκρατίας.
Η άρνηση των δημόσιων δομών δημιουργεί ένα καθεστώς διακρίσεων. Η άμβλωση, από δωρεάν παροχή του ΕΣΥ, μετατρέπεται σε ακριβό προνόμιο για λίγες. Οι γυναίκες με οικονομική άνεση βρίσκουν λύση στον ιδιωτικό τομέα. Οι πιο ευάλωτες φτωχές, μετανάστριες, κάτοικοι απομονωμένων περιοχών εγκλωβίζονται σε μια ταπεινωτική αναζήτηση βοήθειας, συχνά υπό το βάρος του στίγματος και της ανασφάλειας.
Αυτή η πραγματικότητα δεν είναι σύμπτωμα. Είναι πολιτική ανοχή απέναντι σε μια νεοσυντηρητική παλινόρθωση που επιχειρεί να ξηλώσει κεκτημένα δεκαετιών.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί σε ευθεία σύγκρουση με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά την ένταξη της άμβλωσης στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ενώ το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει καταστήσει σαφές ότι η «αντίρρηση συνείδησης» δεν μπορεί να εμποδίζει την πρόσβαση σε νόμιμες υπηρεσίες υγείας. Η Ελλάδα απειλείται με διεθνή διασυρμό και κυρώσεις, όχι επειδή δεν έχει νόμο, αλλά επειδή δεν τον εφαρμόζει.
Ας μιλήσουμε ανοιχτά, η άρνηση πρόσβασης στην άμβλωση μέσα στο ΕΣΥ είναι θεσμική παραβίαση της ισότητας. Είναι η στιγμή που η Δημοκρατία σταματά στην πόρτα του χειρουργείου.
Η κυβέρνηση και οι διοικήσεις των νοσοκομείων έχουν μια και μόνη ευθύνη.
Ή επιβάλλουν τον νόμο ή συναινούν στην κατάλυσή του.
Και τώρα, ας μιλήσουμε μεταξύ μας, γυναίκα προς γυναίκες.
Δεν είμαστε μόνες. Δεν είμαστε αδύναμες. Δεν είμαστε υποχρεωμένες να αποδεχθούμε έναν ρόλο που άλλοι σχεδιάζουν για εμάς.
Η δύναμή μας δεν είναι αφηρημένη. Είναι η καθημερινή μας επιμονή, η λογική μας, η αξιοπρέπειά μας. Και όταν μια γυναίκα εμποδίζεται να ασκήσει το δικαίωμά της, όλες το νιώθουμε. Όχι ως φόβο αλλά ως ευθύνη.
Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να μας επιστρέψει στις κρυφές επεμβάσεις, στον φόβο και στην ταπείνωση. Τα δικαιώματά μας δεν τίθενται σε διαβούλευση. Δεν παζαρεύονται. Δεν αναστέλλονται.
Το σώμα μας δεν είναι χώρος ξένης εξουσίας. Δεν είναι αντικείμενο κρίσης. Δεν είναι πεδίο ιδεολογικών πειραμάτων. Είναι ο πρώτος χώρος της ελευθερίας μας. Και η Δημοκρατία δεν μπορεί να σταματά στην πόρτα του χειρουργείου.
Δεν ζητάμε χάρη. Απαιτούμε δικαιοσύνη. Απαιτούμε ισότητα. Απαιτούμε σεβασμό.
Αυτά δεν είναι αιτήματα. Είναι δικαιώματα. Και όταν οι γυναίκες υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους, η κοινωνία δεν φοβάται. Ωριμάζει. Το Σώμα μας, η Δημοκρατία μας.
*Με αφορμή το ρεπορτάζ-γροθιά της
Ευτυχίας Σουφλέρη στο NEWS 24/7
