Με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών για το Δημόσιο Αλλαγές σε βαθμολόγιο, σύστημα προαγωγών και επιλογή προϊσταμένων, βάσει δεξιοτήτων, εμπειρίας και απόδοσης

Στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή της Βουλής, συζητείται από την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών που φέρνει σημαντικές αλλαγές στη βαθμολογική εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων, στις προαγωγές και στη διαδικασία επιλογής προϊσταμένων εισάγοντας στενότερη σύνδεση της εξέλιξης του υπαλλήλου με την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την απόδοσή του.
Ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, τόνισε ότι στόχος είναι η δημιουργία ενός μίγματος κριτηρίων αξιολόγησης, για τη διαφανή επιλογή των καταλληλότερων στελεχών για θέσεις προϊσταμένων στον δημόσιο τομέα. Όπως ανέφερε, το νομοσχέδιο έρχεται να αντιμετωπίσει δύο βασικά προβλήματα: την απουσία διεξαγωγής κρίσεων προϊσταμένων και τον τρόπο με τον οποίο αυτές θα πρέπει να πραγματοποιούνται. Υπογράμμισε τη σημασία του ρόλου του προϊσταμένου στη δημόσια διοίκηση, επισημαίνοντας ότι τα τυπικά προσόντα, όπως οι ακαδημαϊκές σπουδές και η εμπειρία, δεν επαρκούν από μόνα τους για μια αξιοκρατική επιλογή.
Ο υπουργός εξήγησε ότι η επιλογή προϊσταμένων θα βασίζεται σε τρεις κατηγορίες κριτηρίων: τα τυπικά προσόντα, την εργασιακή εμπειρία – ιδιαίτερα σε θέσεις ευθύνης – και τις ουσιαστικές δεξιότητες. Η διαδικασία θα πραγματοποιείται μέσω Μητρώου υποψηφίων, γραπτής δοκιμασίας υπό το ΑΣΕΠ και μοριοδότησης όλων των προσόντων.
Αντιδράσεις από ΑΔΕΔΥ
Πυρά κατά του νέου νομοσχέδιου εξαπολύει η ΔΑΣ ΑΔΕΔΥ, που ζητά την πλήρη απόσυρση του νομοσχεδίου και προαναγγέλλει κινητοποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι οι νέες ρυθμίσεις συνδέουν ακόμη περισσότερο την υπηρεσιακή εξέλιξη με την αξιολόγηση και ενισχύουν την εξάρτηση των εργαζομένων από τους προϊσταμένους-αξιολογητές τους.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές, αφορά στο νέο βαθμολόγιο, το οποίο, σύμφωνα με τη ΔΑΣ, περνά από τους 5 στους 7 βαθμούς. Οι δύο ανώτεροι βαθμοί, Α΄ και Β΄, προβλέπεται να αποδίδονται μόνο σε Γενικούς Διευθυντές και Διευθυντές αντίστοιχα, ενώ για την πλειονότητα των υπαλλήλων καταληκτικός βαθμός θα είναι ο Γ΄ και για τους υπαλλήλους ΥΕ ο Δ΄. Παράλληλα αυξάνεται ο ελάχιστος χρόνος που απαιτείται για να φτάσει ένας εργαζόμενος στον καταληκτικό βαθμό: ΠΕ: από 13 σε 16 χρόνια, ΤΕ: από 14 σε 19 χρόνια, ΥΕ: από 16 σε 25 χρόνια και ΥΕ: από 22 σε 25 χρόνια.
Από την πλευρά της η ΔΑΣ επισημαίνει ότι η συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου δεν θα συνεπάγεται αυτοδίκαιη προαγωγή. Ο υπάλληλος θα πρέπει να κρίνεται επαρκής και στις εννέα δεξιότητες του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων, με καθοριστικό ρόλο του προϊσταμένου-αξιολογητή.
Επιλογή προϊσταμένων
Μεγάλες αλλαγές προβλέπονται και στην επιλογή προϊσταμένων. Το προτεινόμενο πλαίσιο περιλαμβάνει τη δημιουργία Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων και προβλέπει γραπτή εξέταση για την ένταξη σε αυτό. Η εξέταση θα διεξάγεται από το ΑΣΕΠ, με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, ανάπτυξη κειμένου και συνδυασμό των δύο μεθόδων και θα μπορεί να ελέγχει τις γνώσεις, τις δεξιότητες και την αποτελεσματικότητα των υποψηφίων στην άσκηση καθηκόντων ευθύνης. Παράλληλα, το ΑΣΕΠ θα καθορίζει τους όρους διεξαγωγής και τα μέτρα διασφάλισης της αξιοπιστίας της διαδικασίας.
Το νομοσχέδιο επιχειρεί να δημιουργήσει ενιαία βάση υποψηφίων για τις θέσεις προϊσταμένων και να περιορίσει τις καθυστερήσεις στις διαδικασίες επιλογής.
Η ΔΑΣ καταγγέλλει ότι το νέο σύστημα ευνοεί όσους έχουν ήδη ασκήσει καθήκοντα προϊσταμένου, ακόμη και μέσω αναπλήρωσης ή ανάθεσης. Για τους υπόλοιπους προβλέπονται, μεταξύ άλλων, προϋποθέσεις όπως αξιολόγηση ως εργαζομένων «υψηλής απόδοσης και δυνατοτήτων» ή πιστοποίηση από πρόγραμμα της υπό σύσταση Ακαδημίας Ηγεσίας, ενώ εκφράζει επίσης έντονες αντιρρήσεις για την εισαγωγή ψυχομετρικών εργαλείων στο πλαίσιο της προφορικής συνέντευξης για Γενικούς Διευθυντές.
Για τη συμμετοχή στην πρώτη γραπτή εξέταση τίθενται συγκεκριμένες προϋποθέσεις προϋπηρεσίας: τουλάχιστον έξι χρόνια πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας στην αντίστοιχη κατηγορία εκπαίδευσης ή δέκα χρόνια συνολικής υπηρεσίας, εκ των οποίων τουλάχιστον τρία στην αντίστοιχη κατηγορία μετά τον διορισμό. Η ΔΑΣ εκτιμά ότι με αυτόν τον τρόπο αποκλείονται από την πρώτη εξέταση νεότεροι εργαζόμενοι αλλά και υπάλληλοι που απέκτησαν πρόσφατα πτυχίο. Η γραπτή εξέταση θα αντιστοιχεί στο 50% της συνολικής μοριοδότησης των υποψηφίων Διευθυντών και Τμηματαρχών, ενώ το υπόλοιπο 50% θα προκύπτει από τυπικά προσόντα, εργασιακή εμπειρία και άσκηση καθηκόντων ευθύνης.
Για την ένταξη στο Μητρώο απαιτείται επίσης τουλάχιστον ο βαθμός Ε΄ ενώ ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η ΔΑΣ για τη διάταξη σύμφωνα με την οποία εργαζόμενος στον οποίο έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη λόγω απεργίας-αποχής από την αξιολόγηση δεν θα μπορεί να ενταχθεί στο Μητρώο, ενώ αντίστοιχη δίωξη προβλέπεται ότι μπορεί να οδηγήσει σε παύση ήδη υπηρετούντος προϊσταμένου.
Αναδιοργάνωση του ΕΚΔΔΑ
Παράλληλα, προβλέπεται συνολική αναδιοργάνωση του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), με ενίσχυση του ρόλου του στην εκπαίδευση και επιμόρφωση των εργαζομένων στο Δημόσιο.
Επιπλέον, προβλέπεται η ενίσχυση του Εργαστηρίου Καινοτομίας Δημόσιων Πολιτικών, το οποίο θα παρέχει επιστημονική και ερευνητική υποστήριξη στον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών, με την δημιουργία «Ακαδημίας Ηγεσίας», η οποία, όπως αναφέρει η ΔΑΣ, θα απευθύνεται σε ανώτατα στελέχη του Δημοσίου αλλά και σε υπουργούς, γενικούς γραμματείς, διοικητές, βουλευτές, δημάρχους και περιφερειάρχες, καθώς και σε υπαλλήλους που θέλουν να αποκτήσουν σχετικό προσόν για την επιλογή τους σε θέση ευθύνης.