Φέτος, η παραγωγή δεν ξεκίνησε με αισιοδοξία. Ξεκίνησε με ένα παράξενο θέαμα. Δέντρα που μοιάζουν να έχουν χάσει τον προσανατολισμό τους, τιμές που αλλάζουν σαν να παίζουν παιχνίδι, και μια Πολιτεία που κοιτάζει από μακριά, όχι σαν υπεύθυνος, αλλά σαν περαστικός που σταμάτησε για να δει “τι γίνεται εδώ”.
Το ροδάκινο δεν είναι προϊόν. Είναι ολόκληρη οικονομία συμπυκνωμένη σε μία λέξη. Κι όμως, η λέξη αυτή φέτος ακούγεται σαν ειρωνεία. «Παραγωγή» με δέντρα παραμορφωμένα. «Αγορά» με τιμές που αλλάζουν χωρίς εξήγηση. «Στήριξη» που υπάρχει μόνο στα μικρόφωνα. Η παραμορφωτική ασθένεια δεν είναι “φυσικό φαινόμενο”. Είναι η απόδειξη ότι όταν η πολιτική απουσιάζει, η παραγωγή πληρώνει. Τα δέντρα στραβώνουν, τα κλαδιά ξεραίνονται, οι τιμές κατρακυλούν και οι παραγωγοί ακούνε το γνωστό… «Θα το δούμε», που στην πράξη σημαίνει «Δεν θα το δούμε» ΠΟΤΕ.
Οι τιμές στα επιτραπέζια, στα συμπύρηνα και στα νεκταρίνια θυμίζουν εποχές που κανείς δεν θέλει να ξαναζήσει. Οι παραγωγοί δουλεύουν με κόστος του 2026 και πληρώνονται σαν να ζουν στο 1998. Τα ψυγεία γεμίζουν, όχι από έλλειψη ποιότητας, αλλά από έλλειψη πολιτικής βούλησης. Το προϊόν μένει στα ψυγεία. Η κυβέρνηση μένει στην αδράνεια. Αυτό δεν είναι “πίεση”. Είναι προειδοποίηση. Και το πιο ειρωνικό; Όλοι ξέρουν τι συμβαίνει. Όλοι ξέρουν τι πρέπει να γίνει. Κι όμως, κάθε χρόνο η ίδια παράσταση. Οι παραγωγοί παλεύουν, η αγορά κρύβεται, η Πολιτεία κάνει πως δεν βλέπει και όλοι προσποιούνται ότι “κάτι θα γίνει”.
Γι’ αυτό η φράση Πλήρης αποζημίωση για παραγωγούς δεν είναι αίτημα. Δεν χτυπήθηκε “λίγο”. Δεν χάλασε “μερικώς”. Δεν υποχώρησε “κατά ποσοστό”. Οτιδήποτε λιγότερο είναι απλώς τρόπος να πεις στον παραγωγό: «Συνηθίστε το, θα το βλέπετε συχνά». Και επειδή ο τόπος αυτός δεν είναι Νομός “ξεραμένων κλαδιών”, ούτε Νομός “θα δούμε”, ούτε Νομός “υπομονή”, αλλά Νομός που παράγει και όταν παράγει, απαιτεί…και τα αυτονόητα πρέπει να ειπωθούν καθαρά:
Απορρόφηση των αδιάθετων ποσοτήτων πριν γίνουν μόνιμοι κάτοικοι των ψυγείων, γιατί πόσο καιρό θα τους φιλοξενούμε ακόμη, σαν να πληρώνουν ενοίκιο;
Καθαροί κανόνες στις τιμές ώστε ο παραγωγός να ξέρει τι πληρώνεται και γιατί. Γιατί πόσο άλλο θα μαντεύει, λες και παίζει λαχείο;
Πολιτική για την παραγωγή που δεν αλλάζει κάθε φορά που αλλάζει και ο καιρός, γιατί η σοβαρότητα δεν μπορεί να είναι “ηλιοφάνεια με πιθανότητα αστάθειας”;
Άμεση παρέμβαση όταν η αγορά ξεφεύγει, γιατί αν περιμένουμε να τελειώσουν οι ζημιές, τι ακριβώς θα μείνει για να σωθεί;
Ο τόπος αυτός έμαθε να παγώνει την παραγωγή και να βράζει από οργή. Γιατί όταν η Πολιτεία αφήνει την καρδιά ενός τόπου στα ψυγεία, ο τόπος δεν παγώνει. Ο τόπος θυμώνει.
Και η οργή, όταν ωριμάσει, δεν συσκευάζεται. Δεν μπαίνει σε τελάρο. Δεν περιμένει την επόμενη σεζόν.
Βγαίνει στον δρόμο.
Ιωάννα Βαλδήρ
