Σημαντικές εξελίξεις για 27.000 συμβασιούχους στους Δήμους και ευρύτερα στον δημόσιο τομέα φέρνει η απόφαση 1149/2026 του Αρείου Πάγου. Η δικαστική κρίση επαναφέρει τους αυστηρούς συνταγματικούς περιορισμούς στη μετατροπή διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου σε αορίστου χρόνου, δημιουργώντας νέα δεδομένα για εργαζομένους που απασχολούνται επί σειρά ετών σε δήμους.
Η απόφαση επηρεάζει τη δικαστική στρατηγική όσων διεκδικούν τη μονιμοποίησή τους, καθώς και τη στάση των Δήμων απέναντι σε σχετικές αγωγές. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι οι συμβασιούχοι χάνουν αυτομάτως όλα τα εργασιακά και οικονομικά δικαιώματά τους.
Τι έκρινε ο Άρειος Πάγος
Το Β2΄ Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου επανέλαβε την αυστηρή ερμηνεία του άρθρου 103 του Συντάγματος, σύμφωνα με την οποία δεν επιτρέπεται η μετατροπή συμβάσεων ορισμένου χρόνου σε αορίστου χρόνου στον δημόσιο τομέα, υπό τους ισχύοντες συνταγματικούς περιορισμούς.
Ειδικότερα, η κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών δεν αρκεί από μόνη της για να θεμελιώσει δικαίωμα μονιμοποίησης. Ούτε η πολυετής απασχόληση ούτε οι συνεχείς ανανεώσεις των συμβάσεων οδηγούν αυτομάτως σε αλλαγή της εργασιακής σχέσης. Η πρόσληψη τακτικού προσωπικού στους Δήμους πρέπει να πραγματοποιείται μέσω των προβλεπόμενων νόμιμων διαδικασιών και των εγγυήσεων του ΑΣΕΠ.
Ποιους συμβασιούχους αφορά
Η απόφαση ενδιαφέρει εργαζομένους σε διάφορες δημοτικές υπηρεσίες και δομές, μεταξύ των οποίων:
-Συμβασιούχους μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ).
-Εργαζομένους με συμβάσεις COVID-19.
-Προσωπικό στην καθαριότητα και στους παιδικούς σταθμούς.
-Εργαζομένους σε κοινωνικές δομές.
-Συμβασιούχους με επαναλαμβανόμενες συμβάσεις ορισμένου χρόνου (ΣΟΧ).
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η υπόθεση που εξετάστηκε αφορούσε εργαζόμενη η οποία απασχολήθηκε επί πέντε χρόνια μέσω προγράμματος του πρώην ΟΑΕΔ σε δημόσια δομή υγείας.
Η δικαστική κρίση αποτελεί αρνητική εξέλιξη για αντίστοιχες διεκδικήσεις, χωρίς όμως να δημιουργεί αυτομάτως δεδικασμένο για κάθε εργαζόμενο. Το δεδικασμένο αφορά τους διαδίκους της συγκεκριμένης υπόθεσης, ενώ η απόφαση αποκτά ευρύτερη νομολογιακή σημασία και μπορεί να αξιοποιηθεί σε ανάλογες δικαστικές διαμάχες.
Υπάρχουν εξαιρέσεις και άλλες νομικές δυνατότητες;
Παρά τους αυστηρούς περιορισμούς, υπάρχουν περιπτώσεις που χρειάζονται ξεχωριστή αξιολόγηση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται συμβάσεις που ανάγονται σε χρόνο πριν από τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001, εφόσον πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις που έχει αναγνωρίσει η νομολογία.
Παράλληλα, εξετάζεται η εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος 164/2004, το οποίο προβλέπει μέτρα προστασίας από την κατάχρηση διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου.
Η καταχρηστική χρησιμοποίηση συμβάσεων εξακολουθεί να έχει νομική σημασία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οδηγεί υποχρεωτικά στη μετατροπή τους σε αορίστου χρόνου. Κρίσιμο ρόλο παίζουν ο χρόνος πρόσληψης, η διάρκεια απασχόλησης, το πρόγραμμα μέσω του οποίου έγινε η πρόσληψη και οι όροι κάθε σύμβασης.
Ποια δικαιώματα διατηρούν οι εργαζόμενοι
Η δυσκολία δικαστικής διεκδίκησης της μονιμοποίησης δεν συνεπάγεται απώλεια όλων των υπόλοιπων αξιώσεων.
Ανάλογα με τη νομική βάση και τα πραγματικά περιστατικά, οι εργαζόμενοι μπορούν να διεκδικήσουν:
-Δεδουλευμένες αποδοχές.
-Μισθολογικές διαφορές.
-Επιδόματα και άλλες προβλεπόμενες παροχές.
-Αποζημιώσεις, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Επομένως, η απόρριψη ενός αιτήματος μετατροπής της σύμβασης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο εργαζόμενος στερείται κάθε οικονομικής ή εργασιακής προστασίας.
Τι πρέπει να προσέξουν οι συμβασιούχοι
Η απόφαση 1149/2026 διαμορφώνει ένα δυσκολότερο δικαστικό περιβάλλον για όσους διεκδικούν τη μετατροπή των συμβάσεών τους σε αορίστου χρόνου, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση των Δήμων σε σχετικές δικαστικές υποθέσεις.
Ωστόσο, κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται εξατομικευμένα. Οι εργαζόμενοι χρειάζεται να ελέγξουν το ιστορικό των συμβάσεών τους, τις ανανεώσεις, τον τρόπο πρόσληψης και τις αξιώσεις που ενδεχομένως έχουν ήδη θεμελιώσει.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η δικαστική διεκδίκηση της μονιμοποίησης γίνεται δυσκολότερη, αλλά τα υπόλοιπα εργασιακά και οικονομικά δικαιώματα δεν εξαφανίζονται. Η εξειδικευμένη νομική αξιολόγηση παραμένει απαραίτητη πριν από οποιαδήποτε δικαστική ενέργεια.
Πηγή: areport.gr








