-Η απόφαση αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και ανοίγει τον δρόμο για νέες επενδύσεις 1 δισ. ευρώ έως το 2028
Εγκρίθηκε χθες Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, το απόγευμα, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το αίτημα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να συμπεριληφθούν μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας. Η απόφαση αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και ανοίγει τον δρόμο για νέες επενδύσεις που αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028. Οι σχετικές επενδύσεις θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους και θα εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης, έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως το 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.Η έγκριση αφορά τον συγκεκριμένο περιορισμό των δαπανών: τα ποσά εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Το ελληνικό αίτημα είχε υποβληθεί με επιστολή στις 6 Αυγούστου 2026. Με την έγκρισή του, στο πεδίο εφαρμογής της ρήτρας μπορούν πλέον να ενταχθούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.
Για ρήτρα διαφυγής
O Κυριάκος Πιερρακάκης, χαρακτηρίζοντας την απόφαση ιδιαίτερης πολιτικής και οικονομικής σημασίας. «Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, που αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία», δήλωσε.
Ο υπουργός συνέδεσε την εξέλιξη με την αξιοπιστία της χώρας και τον ρόλο της στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων. Όπως ανέφερε, η απόφαση επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, η οποία θέτει στόχους και τους πετυχαίνει.
«Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας, θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας αυτονομία και θα περιορίσουν την εξάρτησή μας από διεθνείς κρίσεις», σημείωσε, προσθέτοντας ότι διατηρείται η δυνατότητα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων όποτε το απαιτούν οι συνθήκες.
Το πακέτο επενδύσεων
του 1 δισ. ευρώ
Τα κυριότερα έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν στο εν λόγω πλαίσιο είναι:
– Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ύψους 200 εκατ. ευρώ. Το πλαίσιο που εγκρίθηκε επιτρέπει την προώθηση ενός πακέτου παρεμβάσεων στην αποθήκευση ενέργειας, στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και δημόσιων υποδομών, στη βιομηχανία και στις μεταφορές. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες επιμέρους παρεμβάσεις του σχεδιασμού.
– Νέο πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες ύψους 200 εκατ. ευρώ. για 100.000 δικαιούχους. Παράλληλα, προγραμματίζεται νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη, ύψους 50 εκατ. ευρώ. Η παρέμβαση θα καλύπτει αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία.
Για τις δύο δράσεις δεν έχουν προσδιοριστεί, σύμφωνα με πληροφορίες του υπουργείου, οι ημερομηνίες έναρξης των αιτήσεων, τα κριτήρια συμμετοχής και τα ποσοστά επιδότησης.
– Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» για τη μείωση των ενεργειακών αναγκών δημόσιων κτιρίων και εκπαιδευτικών υποδομών. Μέσω του προγράμματος προγραμματίζεται η ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, με προϋπολογισμό 117 εκατ. ευρώ.
– Πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ- ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολείων (δημοτικά, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί), ύψους 45 εκατ. ευρώ.
– Δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία, ύψους 50 εκατ. ευρώ.
– Το μεγαλύτερο επιμέρους κονδύλι του πακέτου αφορά σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων, συνολικού ύψους 320 εκατ. ευρώ.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης:
-50 εκατ. ευρώ για δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία.
-20 εκατ. ευρώ για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.
Η αποκλειστική έγκριση για την Ελλάδα δημιουργεί χώρο για τις συγκεκριμένες επενδύσεις στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων. Η χρηματοδότησή τους, όμως, παραμένει υποχρέωση του εθνικού προϋπολογισμού.
Σύμφωνα με πηγές του οικονομικού επιτελείου η μόνη άλλη χώρα που είχε κάνει αντίστοιχο αίτημα ήταν Ιταλία, αλλά δεν υπήρξε αντίστοιχη έγκριση.
