Της Ιωάννας Βαλδήρ
Τι μας σερβίρουν επιδεικτικά;
Κι όμως είμαι ακόμα εδώ.
Κι αυτό το καλοκαίρι.
Λιωμένο παγωτό κολλάει στο χέρι.
Σε κάποια άλλη χώρα ο μισθός είναι «καλά», εδώ στη μικρή μας Σουαζιλάνδη, λοιπόν, όπου το κράτος έχει την ίδια σταθερότητα με γιαούρτι που έμεινε έξω από το ψυγείο, συμβαίνουν τα εξής απλά:
Η κυβέρνηση μας παρουσιάζει δίμηνο πάγωμα τιμών ως εθνικό θρίαμβο, λες και η αγορά είναι άτακτο παιδί που συμμορφώνεται με μια αυστηρή ματιά. Στην πραγματικότητα, οι τιμές ανεβαίνουν σαν ασανσέρ χωρίς κουμπί καθόδου και κανείς δεν δείχνει διάθεση να το σταματήσει. Στην πράξη, όμως, η αγορά κάνει πάρτι, κι εμείς είμαστε οι χορηγοί.
Ο ΠΘ εμφανίζεται ως ατρόμητος τιμωρός της ακρίβειας, αλλά η πραγματικότητα θυμίζει περισσότερο επιθεώρηση παρά πολιτική. Μια «συμφωνία κυρίων» με τους μεγαλοπαίκτες της αγοράς για δίμηνο πάγωμα τιμών δεν είναι πολιτική, είναι δημόσιες σχέσεις. Την ίδια στιγμή, ο ελληνικός πληθωρισμός τρέχει διπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, και όχι επειδή τρώμε περισσότερο ψωμί, αλλά επειδή οι επιχειρήσεις εδώ έχουν ανακαλύψει το χρυσό μετάλλιο του πληθωρισμού κερδών.
Οι αλυσίδες λιανικής εμφανίζουν «χαμηλά περιθώρια», αλλά πίσω από τις κουρτίνες παίζεται το γνωστό έργο: θυγατρικές που τιμολογούν η μία την άλλη, τριγωνικές συναλλαγές, και μια αγορά που λειτουργεί σαν χορωδία, όλοι στην ίδια νότα. Το είδαμε στα καύσιμα, το είδαμε στα ράφια, το βλέπουμε παντού, οι τιμές ανεβαίνουν με την ταχύτητα του πολέμου, αλλά κατεβαίνουν με την ταχύτητα της γραφειοκρατίας.
Οι Ανεξάρτητες Αρχές; Υποτίθεται ότι είναι οι «μπαμπούλες» της αγοράς. Στην πράξη, μοιάζουν με εκείνον τον ξάδερφο που λες «θα έρθει να βοηθήσει στη μετακόμιση» και εμφανίζεται όταν έχουν τελειώσει όλα. Όταν μια αρχή πάει να δουλεύει, αλλάζει η σύνθεση. Όταν μια αγορά ξεφεύγει, «δεν προλαβαίνουν». Κι έτσι η αγορά κάνει ό,τι θέλει, κι εμείς ακούμε ότι «όλα είναι υπό έλεγχο». Υπό ποιον έλεγχο; Σίγουρα όχι τον δικό μας.
Ο υψηλός πληθωρισμός δεν ενοχλεί την κυβέρνηση, μια ευκολία τη δημιουργεί. Φουσκώνει το ονομαστικό ΑΕΠ, αυξάνει τα φορολογικά έσοδα, και κάνει το κράτος να φαίνεται πιο «νοικοκυρεμένο». Με απλά λόγια, όσο εμείς πληρώνουμε ακριβότερα, το κράτος εισπράττει περισσότερα. Κι έτσι έχει μεγαλύτερη άνεση να χρηματοδοτεί το πελατειακό του σύστημα. Εμείς πληρώνουμε το πάρτι, κι άλλοι χορεύουν.
Οι πολίτες, όμως, εμείς, δεν ζούμε σε πίνακες Excel. Ζούμε στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, όπου ο μισθός εξατμίζεται πριν καν φτάσει στο σπίτι. Οι χαμηλόμισθοι έχουν χάσει πάνω από 5% αγοραστική δύναμη, και οι φτωχότεροι πληρώνουν διπλάσιο πληθωρισμό από τον επίσημο. Η «ανάπτυξη» που παρουσιάζεται ως εθνική επιτυχία στηρίζεται σε ευρωπαϊκά κονδύλια, χωρίς αυτά, η οικονομία θα κινούταν με ταχύτητα χελώνας.
Η ακρίβεια δεν είναι ατύχημα. Είναι ταξική πολιτική. Μεταφέρει πόρους από τους πολλούς στους λίγους, και όσο οι λίγοι συνεχίζουν να ευημερούν, θα στηρίζουν με θρησκευτική ευλάβεια το σύστημα που τους εξυπηρετεί. Οι αριθμοί λάμπουν, αλλά η κοινωνία σκοτεινιάζει.
Ο ΠΘ μας ταΐζει τυρί. Όχι γιατί μας αγαπάει αλλά γιατί ξέρει ότι μετά το τυρί έρχεται η φάκα. Και το αστείο; Δεν βλέπουμε καν τη φάκα. Λέμε κι ευχαριστώ για το τυρί.
Αχ! Ψυχούλες μου, πάλι μας το φόρεσαν κι είπαμε κι ευχαριστώ.
Μας ταΐζει τυρί καμαμπέρ κι εμείς ζούμε με τυρί τρίμμα.
