Έκφραση της Ψυχής ως σύμμαχος της Υγείας… - Όρια: «Υπερασπίζοντας τον προσωπικό μας χώρο...»

Έκφραση της Ψυχής ως σύμμαχος της Υγείας… - Όρια: «Υπερασπίζοντας τον προσωπικό μας χώρο...»

* Της Χρύσας Μπέκα, Ψυχολόγου – ψυχοθεραπεύτριας

 

Τα προσωπικά όρια είναι τα σύνορα που μας διαχωρίζουν ως οντότητα από τους άλλους και διαφυλάσσουν την ακεραιότητα και την αίσθηση της ξεχωριστής μας ταυτότητας, καθώς βρισκόμαστε σε διαπροσωπική επαφή με άλλα άτομα. Ο φυσικός κόσμος είναι γεμάτος όρια. Κάθε ζωντανός οργανισμός διαχωρίζεται από τους γύρω του με φυσικό όριο το δέρμα του. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλου είδους όρια που μας περιβάλλουν δημιουργώντας ένα αόρατο κύκλο, ο οποίος περιλαμβάνει, πέρα από το σωματικό «εγώ», τις πνευματικές, διανοητικές και συναισθηματικές διαστάσεις της ύπαρξής μας. Τα όρια είναι, υπό αυτή την έννοια, αόρατα και συμβολικά δυναμικά πεδία που προσδιορίζουν τους κανόνες αλληλεπίδρασης στις κοινωνικές συναναστροφές. Η λειτουργία των ορίων συνίσταται στο:

-  να αποτρέψουν τις εισβολές και τις παραβιάσεις των άλλων στο ζωτικό μας χώρο,

-  να περιορίσουν εμάς τους ίδιους από πιθανές εισβολές στο χώρο των άλλων,

-  να διαφυλάξουν την αίσθηση του «ποιοι είμαστε», της ταυτότητάς μας.

Κάθε επαφή που πληγώνει, τραυματίζει ή προσβάλλει θεωρείται παραβίαση. Τα συστήματα ορίων έχουν δύο μέρη: εξωτερικά και εσωτερικά:

Τα εξωτερικά όρια μας επιτρέπουν να επιλέξουμε τη σωματική μας απόσταση από τους άλλους, το βαθμό της σωματικής επαφής ή τη διαφύλαξη της προσωπικής ιδιοκτησίας. Διακρίνονται σε:

- Σωματικά: Τα σωματικά όρια παρέχουν ένα φράγμα μεταξύ του εαυτού και των άλλων που ελέγχει το βαθμό εγγύτητας, δηλ το πόσο αφήνουμε τους άλλους να μας πλησιάσουν και να μας αγγίζουν. Είμαστε φύλακες του σώματός μας και φέρουμε αποκλειστική ευθύνη για τον τρόπο που το εκθέτουμε σε πιθανές παραβιάσεις.

- Φυσικά: Αποτελούν σύνορα του προσωπικού χώρου. Παραβιάζονται όταν κάποιος εισβάλει στο φυσικό χώρο που βρίσκεσαι, χωρίς να ζητήσει άδεια, όταν ψάχνει τα προσωπικά σου αντικείμενα, διαβάζει τις προσωπικές σημειώσεις και μηνύματα ή δανείζεται πράγματα που ανήκουν στην ιδιοκτησία σου, χωρίς να έχει λάβει έγκριση. 

- Σεξουαλικά: Ελέγχουν τη σεξουαλική απόσταση και το άγγιγμα και μας δίνουν το δικαίωμα και την ελευθερία να καθορίσουμε με ποιόν, σε ποιο πλαίσιο και με ποιόν τρόπο θα συνευρεθούμε σεξουαλικά. Προσδιορίζουν ποια θεωρούμε πρέπουσα και ασφαλή σεξουαλικά συμπεριφορά.

Τα εσωτερικά όρια αφορούν σκέψεις και συναισθήματα, προσωπικές αξίες και αντιλήψεις που προσδιορίζουν ποια είδη συνδιαλλαγής με τους άλλους είναι αποδεκτά από εμάς. Προστατεύουν την αίσθηση της αυτοεκτίμησης, καθώς αυξάνουν την ικανότητα να αναλαμβάνουμε την αποκλειστική ευθύνη για τον τρόπο που σκεφτόμαστε και νιώθουμε και να διαχωρίζουμε τα συναισθήματά μας από τα συναισθήματα των άλλων: Τέτοιου είδους όρια είναι:

- Συναισθηματικά: Τα συναισθήματα προκύπτουν από τον τρόπο που μεταφράζουμε την πραγματικότητα και επομένως, είναι διαφορετικά για τον καθένα. Τα όρια διασφαλίζουν το σεβασμό στα προσωπικά συναισθήματα και τη απόσταση από τη συναισθηματική κατάσταση του άλλου, ώστε το συναίσθημά του να μην επηρεάζει καταλυτικά τη δική μας ψυχική διάθεση. Προσφέρουν τη δυνατότητα να μπορούμε να λέμε «όχι» χωρίς φόβο ή ενοχή, όταν κάτι δεν μας ταιριάζει, αλλά και να αποδεχόμαστε το «όχι» του άλλου, χωρίς να νιώθουμε απόρριψη και εγκατάλειψη.

- Διανοητικά: Αφορούν το σεβασμό για τις αντιλήψεις, τις αξίες και τις σκέψεις που έχει ο καθένας, και την ανάληψη της αποκλειστικής ευθύνης για τις επιλογές του, ώστε ούτε να κατηγορεί τους άλλους για τις συνέπειες μιας επιλογής, αλλά ούτε να προσπαθεί να ελέγξει και να χειραγωγήσει τις συμπεριφορές των άλλων. Με άλλα λόγια, τα διανοητικά όρια μας αποτρέπουν από το να θυσιάσουμε τους προσωπικούς στόχους και τα όνειρά μας για να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες των άλλων, αλλά και φορτώνουμε την ευθύνη των πράξεων μας στους άλλους,  κατηγορώντας τους ότι είναι υπεύθυνοι για τα προβλήματά μας. 

- Πνευματικά: Είναι το πλαίσιο που παρέχει τη δυνατότητα να επιλέξουμε το πνευματικό μονοπάτι που, υποκειμενικά, θεωρούμε πως μας αντιπροσωπεύει. Επιπλέον είναι ο άξονας που μας υποστηρίζει να εξελισσόμαστε εσωτερικά και να υπερασπιζόμαστε τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας, και μας προστατεύει από το να εμπλεκόμαστε σε σχέσεις εξάρτησης ή να φτάνουμε στο εντελώς άλλο άκρο του να διστάζουμε να ζητήσουμε βοήθεια, όταν πραγματικά υπάρχει ανάγκη. 

Κάθε ζωντανός οργανισμός εξελίσσεται μέσα στο ασφαλές πλαίσιο των ορίων του και η ποιότητά τους καθορίζει το βαθμό που ο οργανισμός αυτός θα αναπτυχθεί. Αν τα όρια του είναι άκαμπτα και συμπαγή, ο οργανισμός καταδικάζεται σε απομόνωση και σταδιακά θα αποδυναμωθεί λόγω έλλειψης τροφοδοσίας από το περιβάλλον. Αν τα όριά του είναι διάτρητα, δε θα μπορέσει να προφυλαχθεί από βίαιες παραβιάσεις και μοιραία θα χάσει την ταυτότητά του. Τα υγιή όρια θα πρέπει να είναι ακέραια, ως προς τις αξίες και τις προτεραιότητες, ευέλικτα για να μπορούν να διευκολύνουν τις εξωτερικές επαφές και να ενσωματώνουν νέα δεδομένα και να λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας για τη διατήρηση της ξεχωριστής ταυτότητας. Τα υγιή όρια προστατεύουν τις ανάγκες, τα συναισθήματα και τις προσωπικές μας αξίες, και προασπίζουν την αίσθηση της μοναδικότητάς μας. 

Και ας μην ξεχνάμε ότι υγιή προσωπικά όρια είναι η βασική προϋπόθεση για υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις. 

Στο εργαστήριο της Δευτέρας 27/03/17 στις 5:30 θα διερευνήσουμε: 

Πόσο εύκολο είναι να υπερασπιστούμε τις ανάγκες και τα συναισθήματα μας;

Μπορούμε εύκολα να πούμε «όχι»;

Μήπως αναλαμβάνουμε την αποκλειστική ευθύνη για καταστάσεις στις οποίες δεν είμαστε μοναδικοί υπαίτιοι;

Τελικά, ποια είναι η ιδανική απόσταση που μας κάνει να νιώθουμε ασφαλείς; 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Διδάκτορας της Θεολογικής του Α.Π.Θ.  ο Αρχιμανδρίτης Δημήτριος Μπακλαγής

Διδάκτορας της Θεολογικής του Α.Π.Θ. ο Αρχιμανδρίτης...

Τη Δευτέρα 22 Ιουλίου το πρωί στην Αίθουσα Τελετών του...

Το λαμπρό πανηγυρικό τριήμερο του Προφήτη Ηλία στο Ξηρολίβαδο

Το λαμπρό πανηγυρικό τριήμερο του Προφήτη Ηλία στο...

Γράφει ο Αναστάσιος ΒασιάδηςΜε λαμπρότητα, και...

Το πρόγραμμα του Κινηματοθέατρου ΣΤΑΡ 25/7/24 – 31/7/24

Το πρόγραμμα του Κινηματοθέατρου ΣΤΑΡ 25/7/24 – 31/7/24

ΤΑ ΜΥΑΛΑ ΠΟΥ ΚΟΥΒΑΛΑΣ 2 (ΜΕΤΑΓΛ)Προβολές στην αίθουσα...

ΣΟΦΨΥ ΗΜΑΘΙΑΣ: Οι θέσεις της πανελλήνιας ομοσπονδίας Ψυχικής Υγείας για το σχέδιο νόμου «ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης»

ΣΟΦΨΥ ΗΜΑΘΙΑΣ: Οι θέσεις της πανελλήνιας ομοσπονδίας...

Η ενταγμένη ως τακτικό μέλος στη δύναμη της ΕΣΑμεΑ...

Την Παρασκευή 26/7 ειδική συνεδρίαση στη Νάουσα

Την Παρασκευή 26/7 ειδική συνεδρίαση στη Νάουσα

Δημόσια ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου...

Έφυγε από τη ζωή ο Θεόδωρος Μαυρουδής σε ηλικία 88 ετών

Έφυγε από τη ζωή ο Θεόδωρος Μαυρουδής σε ηλικία 88 ετών

Έφυγε από τη ζωή και κηδεύεται σήμερα Τρίτη 23 Ιουλίου...

Δήμος Βέροιας: Ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο σε 15 νέα σημεία μέσω του WiFi4GR

Δήμος Βέροιας: Ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο σε 15...

Δωρεάν και γρήγορη πρόσβαση στο διαδίκτυο σε...

Κωνσταντίνος Τσιάρας σε Τάσο Μπαρτζώκα: Καμία οικονομική επιβάρυνση για τους παραγωγούς λαϊκών αγορών για την εγγραφή και ανανέωση εγγραφής στο ΜΕΝΟ

Κωνσταντίνος Τσιάρας σε Τάσο Μπαρτζώκα: Καμία...

Άμεσα ανταποκρίθηκε ο νέος Υπουργός Αγροτικής...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Η είδηση της αιφνίδιας απώλειας του 66χρονου ηλεκτρολόγου Γιώργου Κουτσιώνη, το πρωί της Τετάρτης (29/5/2024), σκόρπισε θλίψη στην κοινωνία της Βέροιας.  Ο Γιώργος Κουτσιώνης υπήρξε άριστος επαγγελματίας και...

Θανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε σήμερα, πρωί Δευτέρας 1 Απριλίου, λίγο πριν τις 10.00, στην Πατρίδα Βέροιας, όταν  ΙΧ αυτοκίνητο που κινούνταν απο Βέροια προς Νάουσα , ξέφυγε απο τον έλεγχο, πέρασε στο αντίθετο...

Από τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος - Καθαριότητας και Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Βέροιας, ανακοινώνεται ότι επικαιροποιήθηκε από την ΕΜΥ, το έκτακτο δελτίο επιδείνωσης καιρού, το οποίο για την περιοχή μας,...

Ο χαρακτηριστικός ήχος και το προειδοποιητικό μήνυμα από το 112 ελήφθη πριν λίγο(απόγευμα Δευτέρας 04/9) από τους κατοίκους σε όλη την Ημαθία. Το «καμπανάκι» από την Πολιτική Προστασία χτύπησε λόγω της...