Δ΄ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛ. ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛ. ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ

Δ΄ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛ. ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛ. ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ

Γράφει ο

Θωμάς Γαβριηλίδης

ΕΙΜΙ ΜΕΛΑΣ, ΛΕΥΚΟΣ,

ΞΑΝΘΟΣ (Ε.Α. XIV, 45)

1. Ειμί μέλας, λευκός, ξανθός, ξηρός τε και υγρός,

2. εύτε δε δουρατέων πεδίων ύπερ εντανύσης με,

3. Άρεϊ και παλάμηι φθέγγομαι ου λαλέων.

ΕΙΜΑΙ ΜΑΥΡΟΣ, ΑΣΠΡΟΣ,

ΞΑΝΘΟΣ

1. Είμαι μαύρος, άσπρος, ξανθός, ξερός αλλά και υγρός,

2. και όταν με καλοαπλώσεις πάνω σε δούρειες πεδιάδες

3. με όπλο μολυβένιο και με την παλάμη κι όχι με φωνή μιλάω.

Τι είμαι;

ΣΧΟΛΙΑ

Αν λειτουργούσε το Μουσείο Εκπαίδευσης Βέροιας θα μπορούσαν να ξέρουν και οι νέοι της σήμερον ποια ήταν τα «όπλα» των μαθητών των νηπιαγωγείων στην Ελληνική Εκπαίδευση ως τη δεκαετία του 1940 και πώς ξεπροβοδούσαν οι μεγάλοι, συνήθως οι μανάδες ή οι γιαγιάδες, τους νεαρούς βλαστούς, που άρχιζαν να μπαίνουν στα δύσκολα της ζωής, που όχι σπάνια θυμίζουν πόλεμο.

Πώς ξεκινάς για τον πόλεμο, παλληκάρι μου; Πήρες όλα τα όπλα σου; Πήρες την πλάκα, πήρες το κοντύλι, πήρες το σπόγγο;

Η πλάκα ήταν μια μινιατούρα του μαυροπίνακα των σχολικών αιθουσών. Το κοντύλι έμοιαζε στο σχήμα με μολύβι, που λειτουργούσε όμως σαν κιμωλία, μόνο που δε σου άσπριζε τα χέρια, όπως η κιμωλία.

Το κοντύλι αντικατέστησε την αρχαία γραφίδα (η γραφίς, της γραφίδος) η οποία ήταν ένα εργαλείο κατάλληλο για γράψιμο ή για σκάλισμα ή για χάραγμα πάνω σε κηρωτές (αλειμμένες με κερί) ξύλινες (δούρειες) πινακίδες ή πλάκες.

Ο κομμένος κορμός δέντρου, ως γνωστόν, ονομαζόταν από τους αρχαίους Έλληνες δόρυ (το δόρι, του δούρατος-δουρός, εξ ου και δούρειος ίππος = ξύλινος ίππος).

Η γραφίδα λοιπόν και κατ’ επέκταση το μολύβι και το κοντύλι είναι το «πολεμικό όπλο» του μαθητή, όπως ήταν το δόρυ για τον πολεμιστή και με το σχήμα λόγου της μετωνυμίας μπορεί να αποκαλείται και Άρης, ο θεός του πολέμου.

Με τη συνεργασία λοιπόν του Άρη και του ανθρώπινου χεριού μια πλάκα ή μια ξύλινη (δούρεια) πινακίδα αλειμμένη με κερί μπορεί να αποκτήσει γραμμένες λέξεις που της δίνουν τη δυνατότητα να μιλάει χωρίς να έχει φωνή.

Οι μελισσάδες, αυτοί που ασχολούνται με τις μέλισσες και την παραγωγή του μελιού και του κεριού, που προέρχεται από τις κερήθρες των κυψελών, αλλά και οι συστηματικοί καταναλωτές (εραστές) του μελιού ξέρουν ότι το μέλι παίρνει διάφορα χρώματα από τα διάφορα άνθη των δένδρων, θάμνων ή λουλουδιών, των οποίων τη γύρη τρυγούν οι μέλισσες, γι’ αυτό και μπορεί να είναι μελανό (σκουρόχρωμο σαν μαύρο) (πευκόμελο), άσπρο (ελατίσιο), ξανθό (ανθόμελο). Τα χρώματα αυτά μπορεί να έχει και το κερί που προέρχεται από τις αντίστοιχες κερήθρες. Επιπλέον το κερί μπορεί να είναι ξερό (σε στερεά μορφή) αλλά και υγρό, λειωμένο.

-Αν χρειάζονται τόσα σχόλια για να βρει κάποιος τη λύση ενός αινίγματος, θα μπορούσε να μου πει κάποιος, τότε... χαιρέτα μας τον πλάτανο!-

Ζωή χωρίς δυσκολίες και αγάπη χωρίς πείσματα δεν έχει νοστιμάδα…

ΔΥΟ ΕΥΚΟΛΑ ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ

ΑΔΕΣΠΟΤΟ Ε.Α. XIV, 35

1. Ανθρώπου μέλος ειμί, ο και τέμνει με σίδηρος,

2. γράμματος αιρομένου δύεται ηέλιος.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

1. Ανθρώπου μέλος είμαι που ο σίδηρος το κόβει,

2. γράμμα ένα αν πετάξει, ο ήλιος βασιλεύει.

Τι είμαι;

Αν κάποιος ξέρει τα ονόματα των μελών του ανθρωπίνου σώματος στα αρχαία ελληνικά, η λύση του αινίγματος αυτού είναι εύκολη. Και πρέπει κάθε Έλληνας να ξέρει «βασικά στοιχεία» της αρχαίας Ελληνικής γλώσσας, γιατί πρέπει να ξέρει την ιστορία της εξέλιξης της γλώσσας που μιλάει και χάρη στην οποία δικαιούται να λέει ότι είναι Έλληνας, αν βέβαια είναι περήφανος για την καταγωγή του.

Η ελληνική γλώσσα, ως γνωστόν, δεν χάρισε μόνο πολλές λέξεις στις γλώσσες όλου του κόσμου αλλά και πήρε επίσης πολλές λέξεις απ’ όλο τον κόσμο. Οι πιο πολλές λέξεις της ελληνικής κουζίνας π.χ. (αρχής γενομένης από τη λέξη κουζίνα, που ως τη δεκαετία του 1940 πάλευε ακόμη με την ελληνική λέξη «μαγερειό» είναι λέξεις εισαγωγής από το εξωτερικό, αλλά οι λέξεις που αναφέρονται στα μέλη του ανθρώπινου σώματος, ω του θαύματος, είναι όλες ελληνικής καταγωγής (το κεφάλι, το κορμί, το χέρι, το πόδι, το μάτι, το αυτί, το δάχτυλο, το νύχι κ.λπ. είναι τα αρχαία ο όνυξ, το ους, το ομμάτιον, ο πους, το χέριον (η χειρ), το κορμίον (ο κορμός), (η κεφαλή) το κεφάλιον κ.λπ. Ανάμεσα στα ονόματα που προανέφερα υπάρχει και «το ζητούμενο».

ΑΔΕΣΠΟΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ (Ε.Α. XIV, 41)

1. Μητέρ’ εμήν τίκτω και τίκτομαι, ειμί δε ταύτης

2. και άλλοτε μεν μείζων, άλλοτε μειοτέρη.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

1. Τη μάνα μου γεννάω και απ’ αυτήν γεννιέμαι

2. και είμαι απ’ αυτήν άλλοτε μεγαλύτερη και άλλοτε μικρότερη.

Ποια είμαι;

Μα είναι δυνατόν μια κόρη (ένα παιδί κορίτσι ή αγόρι) να είναι μεγαλύτερη από τη μάνα της; Και όμως γίνεται!

Το παραπάνω αίνιγμα μου θύμισε έναν σπουδαστή της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης από τη Θεσσαλία, συμπατριώτη ενός συγκατοίκου μου (καλή τους ώρα όπου και αν βρίσκονται τώρα). Τότε, δεκαετία του 1950 νοικιάζαμε ένα δωμάτιο τρεις φοιτητές που συχνά μάλιστα γνωριζόμασταν στο ψάξιμο δωματίου για νοίκιασμα.

Ο Θεσσαλός εκείνος σπουδαστής, όταν το έφερε η συζήτηση κάποτε, μας είχε αποδείξει με πράξεις αριθμητικής ότι είχε ζήσει ως τότε, θα ήταν εικοσιενός ή εικοσιδύο χρόνων, περισσότερα χρόνια από τη μάνα του, επειδή εκείνη κοιμόταν εννιά ώρες, το ελάχιστο, στο εικοσιτετράωρο, ενώ αυτός δεν ξεπερνούσε τις τέσσερις-πέντε… Τότε είχαμε ξεκαρδιστεί στα γέλια, τώρα όμως θα ήθελα να ξέρω πόσων χρόνων απεδήμησε η μάνα του…

Στη φωτογραφία «Δούριος Ίππος»

στην Τροία της Τουρκίας

Εφημερίδα Λαός
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Εφημερίδα Λαός - Τοπική Εφημερίδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Την Παρασκευή 26/7 ειδική συνεδρίαση στη Νάουσα

Την Παρασκευή 26/7 ειδική συνεδρίαση στη Νάουσα

Δημόσια ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου...

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠ/ΚΩΝ Π.Ε. ΗΜΑΘΙΑΣ Ανακοίνωση στήριξης εκπαιδευτικού

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠ/ΚΩΝ Π.Ε. ΗΜΑΘΙΑΣ Ανακοίνωση στήριξης...

Το Δ.Σ. του ΣΕΠΕ Ημαθίας εκφράζει την αλληλεγγύη του...

H Διεθνής Κοινότητα  εδώ και 50 χρόνια κλείνει τα μάτια της  στην κατάφωρη  καταπάτηση των  ανθρωπίνων  δικαιωμάτων στην Κύπρο

H Διεθνής Κοινότητα εδώ και 50 χρόνια κλείνει τα μάτια...

50 χρόνια Τουρκικής Κατοχής στην Κύπρο!Όλα όσα έχουμε...

Βέροια: Σαββατοκύριακο με δύο φωτιές που περιορίστηκαν άμεσα από την ΠΥ, στην περιοχή Νοσοκομείου και Άλσους Παπάγου

Βέροια: Σαββατοκύριακο με δύο φωτιές που...

Λαχτάρισαν οι κάτοικοι γύρω από την περιοχή...

Έφυγε από τη ζωή η Αικατερίνη Χασιούρα σε ηλικία 78 ετών

Έφυγε από τη ζωή η Αικατερίνη Χασιούρα σε ηλικία 78 ετών

Έφυγε από τη ζωή και κηδεύεται την Τρίτη 23 Ιουλίου 2024...

Στον Άγιο Αντώνιο τα Ονομαστήρια του Μητροπολίτου και η χειροτονία του Αρχιδιακόνου

Στον Άγιο Αντώνιο τα Ονομαστήρια του Μητροπολίτου και...

Τήν 27η Ἰουλίου, ἑορτή τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος...

Ολοκληρώθηκε στην Παναγία Σουμελά το 26ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων

Ολοκληρώθηκε στην Παναγία Σουμελά το 26ο Συναπάντημα...

Την Κυριακή 21 Ιουλίου το πρωί ο Σεβασμιώτατος...

Επιτυχής Συμμετοχή Εκπαιδευτικών του Δημοτικού Σχολείου Αγίας Βαρβάρας στο Πρόγραμμα Erasmus+ στη Λισαβόνα

Επιτυχής Συμμετοχή Εκπαιδευτικών του Δημοτικού...

Το σχολείο μας είναι στην ευχάριστη θέση να...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ # ΝΕΑ

Σχετικά άρθρα

Η είδηση της αιφνίδιας απώλειας του 66χρονου ηλεκτρολόγου Γιώργου Κουτσιώνη, το πρωί της Τετάρτης (29/5/2024), σκόρπισε θλίψη στην κοινωνία της Βέροιας.  Ο Γιώργος Κουτσιώνης υπήρξε άριστος επαγγελματίας και...

Θανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε σήμερα, πρωί Δευτέρας 1 Απριλίου, λίγο πριν τις 10.00, στην Πατρίδα Βέροιας, όταν  ΙΧ αυτοκίνητο που κινούνταν απο Βέροια προς Νάουσα , ξέφυγε απο τον έλεγχο, πέρασε στο αντίθετο...

Από τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος - Καθαριότητας και Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Βέροιας, ανακοινώνεται ότι επικαιροποιήθηκε από την ΕΜΥ, το έκτακτο δελτίο επιδείνωσης καιρού, το οποίο για την περιοχή μας,...

Ο χαρακτηριστικός ήχος και το προειδοποιητικό μήνυμα από το 112 ελήφθη πριν λίγο(απόγευμα Δευτέρας 04/9) από τους κατοίκους σε όλη την Ημαθία. Το «καμπανάκι» από την Πολιτική Προστασία χτύπησε λόγω της...