Ένας από τους πιο ελαστικούς νόμους που εφαρμόζεται πρακτικά κατά περιόδους, είναι αυτός που απαγορεύει το κάπνισμα σε καφέ-μπαρ και χώρους εστίασης και διασκέδασης, για την προστασία και των ίδιων των καπνιστών αλλά και του παθητικού καπνίσματος. Κατά καιρούς ωστόσο ο νόμος αυτός χαλαρώνει και οι καταστηματάρχες επινοούν διάφορες πατέντες σταχτοδοχείων με την πίεση και των πελατών, που υποστηρίζουν ότι καφές ή φραπέ χωρίς τσιγάρο, είναι σαν μπακλαβάς χωρίς σιρόπι. Κάπως έτσι, χαλαρά, ήταν και ο φετινός χειμώνας, μέχρι την περασμένη Δευτέρα που ξεκίνησε ένα μπαράζ καθημερινών ελέγχων από την Αστυνομία σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος της Βέροιας, αιφνιδιάζοντας τόσο τους ιδιοκτήτες όσο και τους πελάτες. Μάλιστα κόπηκαν και αρκετά πρόστιμα.
Η θέση της Αστυνομίας
«Ο νόμος υπάρχει, ισχύει και εφαρμόζεται για όλους ανεξαιρέτως. Είναι ζήτημα πολιτισμού και πρέπει να το καταλάβουν όλοι. Είναι κάτι που πρέπει να γίνει και θα γίνει. Δεν κάνουμε κάτι αυθαίρετα… Θα σταματήσει το κάπνισμα στους όποιους κλειστούς χώρους προβλέπεται από το νόμο» δηλώνει η Αστυνομία εκφράζοντας τη βούληση να εφαρμοστεί ο νόμος παντού και για όλους.
Τι λένε τα μαγαζιά
Οι αυστηρές προδιαγραφές του νόμου είναι δεδομένες. Τι γίνεται όμως στην άλλη πλευρά, αυτή των επιχειρηματιών, που -όπως λένε- από τη μία διακινδυνεύουν να υποστούν την ποινή των ελέγχων κι από την άλλη κινδυνεύουν να χάσουν την πελατεία τους;
Σε ρεπορτάζ που κάναμε σε καφέ-μπαρ της Βέροιας συλλέξαμε απόψεις καταστηματαρχών που εκφράστηκαν με προβληματισμό και θυμό από κάποιους και με ψυχραιμία από άλλους. Κοινός παρονομαστής, το οικονομικό πλήγμα και η πτώση του τζίρου τους, εξαιτίας των αντικαπνιστικού νόμου αλλά και η εφαρμογή του νόμου για όλους. Ενδεικτικά, ιδιοκτήτες καφέ-μπαρ μας είπαν:
-«Ο χειμώνας ήταν δύσκολος και πλέον, με την κρίση, δουλεύουμε τρεις ημέρες, Πέμπτη-Παρασκευή-Σάββατο. Όταν μπήκαν για έλεγχο άδειασε το μαγαζί…».
-«Πρέπει να συσπειρωθούμε όλοι και με κοινή φωνή να βρούμε μία λύση. Ό,τι και να γίνει ο Έλληνας καπνιστής, δεν θα βγει να πιει ποτό ή καφέ χωρίς να καπνίσει. Θα πρέπει να βρούμε κοινό τόπο όλα τα μαγαζιά, διότι αλλιώς μπαίνουμε σ’ έναν ανταγωνισμό που δεν μας αρέσει…».
-«Από τη στιγμή που υπάρχει νόμος του κράτους, πρέπει να τον σεβαστούμε. Αλλά, πρέπει το μέτρο να ισχύει για όλους και για πάντα κι όχι επιλεκτικά κάποιους μήνες. Επίσης να ισχύει για όλους… Δεν μπορεί σ’ ένα μαγαζί να μην καπνίζουν και στο παρακάτω να μπορούν να το κάνουν. Από την άλλη με την εφαρμογή του νόμου, οι τζίροι μας θα πέσουν κατακόρυφα και ήδη έχουμε πολλά έξοδα για ενοίκια και λειτουργικά. Αν δεν κλείσουμε μόνοι μας, θα μας κλείσει το κράτος».
-«Αν όλα τα μαγαζιά τηρούν το νόμο, τότε θα ξέρει και ο πελάτης ότι απαγορεύεται παντού και θα το δεχτεί…».
-«Το μέτρο πρέπει να ισχύει για όλους, ώστε, όταν ο πελάτης ρωτάει αν επιτρέπεται το κάπνισμα και του πούμε όχι, να μην μπορεί να πάει στο δίπλα μαγαζί που θα είναι ελεύθερα…».
-«Όταν ψηφίστηκε ο νόμος, απαγορεύαμε όλοι το κάπνισμα. Όμως σιγά-σιγά άρχισε να χαλαρώνει. Από την προηγούμενη εβδομάδα, η αστυνομία είναι συνέχεια έξω και μας ελέγχει. Πολλές φορές μας γράφουν, γιατί πέφτουν σε κακή στιγμή ή από υπερβάλλοντα ζήλο… Ίσως μια λύση θα ήταν να υπάρχουν δύο χώροι, για καπνιστές και μη και να σέβεται ο ένας τον άλλο… Αυτό που θεωρούμε εγκληματικό, είναι το κάπνισμα σε μαγαζιά με παιδιά…».
-«Δεν μπορεί κανείς να πει σε άλλο συνάδελφο, τι θα κάνει. Επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του καθενός. Εάν παίρνει το ρίσκο για τα πρόστιμα, είναι δικό του θέμα. Εξάλλου, κάποιοι τηρούν τον νόμο, άσχετα με οποιονδήποτε επικείμενο έλεγχο».
-«Δεν θα περάσει αυτό το μέτρο. Αυτή την εβδομάδα με τους ελέγχους, έπεσε ο τζίρος μας κατά 60-70%. Εδώ καπνίζει όλη η Ελλάδα και δεν καπνίζει η Βέροια… Και γιατί επιτρέπεται το κάπνισμα στα καζίνο και τα συναφή μαγαζιά με το τσιγαρόσημο; Θα πρέπει κι εμείς να έχουμε το δικαίωμα, όχι δύο μέτρα και δύο σταθμά…».
-«Δεν είναι μόνο τα τσουχτερά πρόστιμα, το πλήγμα είναι στην αφαίρεση της άδειας με την τρίτη παράβαση. Ας δίνεται τελικά, σε όποιο μαγαζί το επιλέγει, το δικαίωμα του καπνίσματος…
Σωματείο: «Ταφόπλακα για τα μαγαζιά»
Την πάγια και επίσημη θέση του Σωματείου καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, μας έδωσε ο πρόεδρός του, Κώστας Σαμανίδης. «Η εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου στην περιοχή μας, είναι η ταφόπλακα για τα, ήδη, μη βιώσιμα λόγω της κρίσης, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος. Η περιοχή της Βέροιας, είναι από τις λίγες πόλεις ανά την Ελλάδα που διενεργούνται έλεγχοι για το κάπνισμα. Εμείς, ζητάμε να έχει ο καταστηματάρχης τη δυνατότητα να χαρακτηρίσει το μαγαζί του ως χώρο καπνιστών ή ως χώρο μη καπνιστών» τονίζει ο πρόεδρος, επισημαίνοντας και την άμεση επίπτωση του νόμου στο τζίρο των μαγαζιών, κάτι που όπως ανέφεραν οι ιδιοκτήτες φάνηκε από την πρώτη μέρα των ελέγχων.
Υπάρχει χρυσή τομή;
Υπάρχει χρυσή τομή; Ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο; Ο νόμος, που θέλει να διασφαλίσει τη Δημόσια Υγεία και τους πολίτες από τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος; Η Αστυνομία που εντέλλεται να επιτηρήσει την εφαρμογή του νόμου και να επιβάλλει πρόστιμα; Οι καταστηματάρχες που βλέπουν τους τζίρους τους να πέφτουν κατακόρυφα με ό,τι αυτό συνεπάγεται; Ή η αδυναμία μας να βρίσκουμε σταθερές και εφαρμόσιμες λύσεις, προς όφελος όλων, απέναντι σε παγιωμένες συνήθειες που ενισχύονται και από το παγκόσμιο εμπόριο καπνού;
Τα συμπεράσματα δικά σας…
Σοφία Γκαγκούση
